اشتوک‌هاوزن عضو جنبش آوانگارد بود

او که در شهر مودرات در نزدیکی کلن متولد شده بود، از موسیقی دانان پرکار معاصر محسوب می شد که در طی عمر حرفه ای خود، بیش از 300 قطعه برای اجرا در ارکستر گرفته تا موسیقی الکترونیک تصنیف کرد.

اشتوک‌هاوزن در دوران پهلوی، در یکی از جشن های هنر شیراز برنامه اجرا کرد و پال مک کارتنی، از اعضاء گروه بیتلز به اندازه ای به او علاقمند بود که تصویر او را بر روی جلد یکی از آلبومهای این گروه چاپ کرد.

آنطور که بنیاد اشتوک‌هاوزن اعلام کرده است، این آهنگساز در شهر کورتن در غرب آلمان و در روز چهارشنبه درگذشته است.

اپرای جاه طلبانه

اشتوک‌هاوزن بخاطر آثار پیشرو خود در عرصه موسیقی الکترونیک شهرتی عمده کسب کرده بود، و موسیقی دانی تجربی محسوب می شد که با استفاده از ضبط صوت های حرفه ای و ریاضیات برای خلق آثاری بدیع و نوآورانه استفاده می کرد.

اثر "پژوهش الکترونیکی" او که در سال 1953 منتشر شد اولین قطعه موسیقی بود که با استفاده از امواج سینوسی خالص تولید شده بود.

"پژوهش الکترونیکی 2" که یک سال پس از آن انتشار یافت اولین اثر موسیقی الکترونیک محسوب می شود که نت نویسی شد.

	در سال 1974 که این عکس گرفته شد، اشتوک‌هاوزن یکی از بحث برانگیز ترین هنرمندان عصر خود بود

با این حال این موسیقی دان حاضر به پذیرش این ذهنیت نبود که او یک موسیقی آینده نگر راتولید می کند.

او در سال 1966 نوشت: "آنچه که امروز مدرن محسوب می شود، فردا سنتی است."

جاه طلبانه ترین اثر اشتوک‌هاوزن موسیقی اپرایی هفت قسمتی Licht بود که هر قسمت آن به نام یکی از روزهای هفته نامگذاری شد.

تصنیف این اثر از سال 1977 آغاز شد، 25 سال طول کشید و قرار است سال آینده برای اولین بار در مرکز اروپایی هنر در حومه شهر درسدن آلمان اجرا شود.

این موسیقی دان بین سالهای 1947 تا 1951 در آکادمی دولتی موسیقی کلن و دانشگاه کلن تحصیل کرد.

او در سال 1952 به پاریس رفت تا تحت نظر آهنگسازانی چون اولیویه مسیا و داریوس میو کار کند.

موسیقی دانان سرشناسی چون مایلز دیویس، فرانک زاپا و بیورک گفته اند که از او تاثیر گرفته اند.

او در اقدامی بحث برانگیز، پس از حادثه یازدهم سپتامبر، آنرا "بزرگترین اثر هنری در کل گیتی" خواند.

اشتوک‌هاوزن از این بابت عذرخواهی کرد اما بعدا گفتن چنین چیزی را انکار کرد و گفت از او به اشتباه نقل قول شده است.

کارلهاینز اشتوک‌هاوزن که دوبار ازدواج کرد و شش فرزند داشت، در آرامگاهی در جنگل شهر کورتن آلمان به خاک سپرده خواهد شد.

	شجریان و گروه آوا اخیرا در شهر اصفهان به روی صحنه رفته اند

این در حالی است که بسیاری از بلیت های این کنسرت به صورت اینترنتی به فروش رفته است.

کنسرت گروه آوا قرار بود در تالار دانشگاه آمریکایی دوبی (AUD) برگزار شود و طبق اعلام قبلی مجید درخشانی (تار)، محمد فیروزی (عود)، سعید فرج‌پوری (کمانچه)، همایون شجریان (تنبک) و حسین رضایی نیا همراهان شجریان در این کنسرت بودند.

برگزار کنندگان کنسرت اعلام کرده اند که به رغم توافق قبلی بر سر زمان و مکان اجرای کنسرت و طی شدن مراحل قانونی و مالی قرارداد، طرف مقابل به طور یکجانبه از تعهدات خود شانه خالی کرده است.

طرف قرارداد نیز دلیل لغو این کنسرت را همزمانی اجرای کنسرت با عید کریسمس و سال جدید میلادی و اختصاص تالار دانشگاه آمریکایی دوبی به مراسم‌ و برنامه‌های دیگر اعلام کرده است.

شجریان در طول سال های گذشته بیشتر اجراهای زنده خود را معطوف به اروپا و امریکا کرده بود.

او و گروه آوا اخیرا در شهر اصفهان به روی صحنه رفته بودند. این نخستین اجرای شجریان در داخل کشور و خارج از تهران پس از ۹ سال بود. گروه آوا قرار بود که در شهر تبریز نیز به اجرای برنامه بپردازد اما برگزاری این کنسرت به تحقق نرسید.

شاهرخ گلستان

پريسا آموختن موسيقی را از نوزده سالگی نزد محمود کريمی در وزارت فرهنگ و هنر آن سالها آغاز کرد و پس از آن در مرکز حفظ و اشاعه موسيقی وابسته به تلويزيون ملی ايران از آموزش های اساتيدی همچون عبداالله دوامی و داريوش صفوت برخوردار گرديد.

پريسا در سه چهار سال پيش از انقلاب در برنامه های موسيقی ايرانی جشن هنر شيراز شرکت داده می شد و بخصوص با بازخوانی ترانه های قديمی از محبوبيت خاصی برخوردار بود.

پريسا که دوازده سال پيش نخستين بانوی خواننده ای بود که از ايران به اروپا آمد و در پاريس برنامه اجرا کرد نگاهی معنوی و بسيار احترام آميز به موسيقی دارد و آن را فراتر از عقايد و تصوراتی می داند که در سال های اخير سدی در برابر خواننگان زن ساخته است و اين موضوع را که اخيرا در ايران زنان هنرمند موسيقی اجازه پيدا کرده اند که فقط برای شنوندگان زن کنسرت اجرا کنند، نمی پسندد.

صدای برنامه

بعد از دوازده سال که با هم ديداری داشتيم، نخستين پرسش من از او در باره همين موضوع بود.

"اين موضوع با خط فکری من توافق ندارد و من هيچ وقت آن را نپذيرفتم به دليل اينکه بارها گفته ام که اگر من اين کار را بکنم در واقع تائيدی است بر اينکه بايد اينجوری باشد و فقط بايد برای خانم ها خواند و من به اين معتقد نيستم. کاری که ما در موسيقی و در اين سطح می کنيم، جنبه معنويش مطرح است. موسيقی ما موسيقی عميقی است که شنونده با درون آن سر و کار دارد و به هيچ وجه ربطی به اينکه مرد باشد و يا زن باشد ندارد."

	پريسا آموختن موسيقی را از نوزده سالگی آغاز کرد

پريسا که فعاليت های هنری اش در ايران محدود به تدريس موسيقی در منزل خودش است، همه کنسرت هايش را در تورهای اروپا و آمريکا و ساير کشورهای جهان برگزار می کند و بسياری از شنوندگان کنسرت هايش غير ايرانی هستند.

تالار بزرگ تئاتر شهر پاريس که بيش از هزار نفر گنجايش دارد پر بود از تماشاگرانی که شايد بيشتر آنها فرانسوی بودند. از خانم پريسا پرسيدم چه احساسی دارد وقتی برای کسانی می خواند که فارسی نمی دانند و معنای اشعار اکثرا عرفانی را ههم نمی فهمند؟

"يکی از خوشحالی های من همين است که در اين ده-دوازده سال اخير که برنامه هايم را در خارج کشور شروع کرديم ، سعی نکرديم که فقط شنونده ايرانی داشته باشيم."

ارزش اين موسيقی بسيار بالاست و فلسفه و معنويتی که در پشت آن قرار دارد آنقدر هست که قابل عرضه برای تمام مردم دنيا باشد و من بسيار خوشحال هستم که روز به روز بر شنونده های غير ايرانی مان اضافه می شود به دليل اينکه اين ها با بخش روحی و درونی موسيقی ارتباط بر قرار می کنند و حتی خيلی جاها ديدم که بهتر از شنوندگان ايرانی ما را درک کردند."

گروه موسيقی دستان که از چهار سال گذشته خانم پريسا را در تورهای جهانی اش همراهی می کند، مرکب از پنج نوازنده برجسته سازهای ایرنی است که در آن حميد متبسم، تار - حسين بهروزی نيا، بربت - سعيد فرج پوری، کمانچه - پژمان حدادی ، تمبک و بهنام سامانی - دف می نوازند.

آنها با اين همکاری مداوم چهار ساله در صحنه های کنسرت و در استوديو های ضبط صدا، به همنوازی ها و نو آوری های قابل ملاحظه ای دست يافته اند که در ساير گروه های موسيقی ايرانی کمتر ديده می شود. گفتنی است که بيشتر نوازندگان گروه دستان خارج از ايران زندگی می کنند.

خانم پريسا شيفته اشعار کلاسيک و عرفانی است و ترجيح می دهد که آهنگ ترانه هايش بر روی اين گونه اشعار ساخته شود. نه اينکه آهنگساز قطعه ای را بسازد و بعدا يک شاعر امروزی روی آن شعر بسرايد.

" من به شعر خيلی اهميت می دهم و در شعر دنبال چيزی هستم که بر روحم اثر بگذارد. اشعار بزرگانی مانند حافظ، مولانا، سعدی، عطار و دیگر بزرگان ما کالای روز نيستند. معانی و مفاهیم اين اشعار ابدی است و در هر زمانی کار برد دارد. اين قبيل اشعار، اثر عميق روی روح من دارند و من می توانم آنها را با تمام وجود اجرا بکنم.

اشعار امروز که برای ترانه ساخته می شود، همه اش عشق های مجازی و روزمره است. عشق های يک بار مصرف است! ( می خندد) . آن عشقی که امثال حافظ و مولانا از آن حرف می زنند عشق های حقيقی است که تا ابد جاودان است. من دنبال جاودانگی هستم. به جاودانگی معتقدم و فلسفه ای که پشت اشعار ما و موسيقی ماست، جاودانه است و تاريخ مصرف ندارد

البته ببخشید تاریخ مصرف این خبر کمی کهنه شده ولی به خواندنش وی ارزد

	محمدرضا لطفی و محمد قوی حلم

در این کنسرت لطفی قرار است خواننده بخشی از شعرهای مولانا باشد و ساز و آواز او را قوی حلم، نوازنده تنبک و دف همراهی می ‌کند.

بنیاد میراث ایران در لندن و گروه هنری نوا ترتیب برگزاری این برنامه را داده ‌اند و حمایت مالی آن را کمپانی "جولیوس بائر" (خاورمیانه) و گروه "تارگت فالو" بر عهده دارند.

محمدرضا لطفی آهنگساز و نوازنده تار تیر ماه سال ۱۳۸۶ در فضای باز کاخ نیاوران به روی صحنه رفت و به همراه قوی حلم به بداهه نوازی با سازهای مختلف پرداخت.

کنسرت او در تهران واکنش ‌های مختلف و گاهی منفی به دنبال داشت. بیشترین واکنش منفی متوجه نحوه آواز خوانی لطفی و هم چنین استفاده از سازهای مختلف و عدم تمرکز روی ساز تخصصی ‌اش بود.

محمدرضا لطفی سال ۱۳۸۴ پس از سالها دوری از ایران، به کشور بازگشت و به احیای موسسه فرهنگی هنری آوای شیدا و مکتب ‌خانه میرزا عبدالله پرداخت.

در این مکتب ‌خانه به هنرجویان موسیقی سازهای مختلف موسیقی ردیف دستگاهی ایران آموزش داده می ‌شود و علاوه بر لطفی دیگر استادان موسیقی ایران در این مکتب ‌خانه به تدریس می ‌پردازند.

علاوه بر این لطفی قصد دارد گروه شیدا را با اعضای قدیمی و جدید دوباره راه‌اندازی کند. همچنین یکی دیگر از برنامه های او تشکیل گروه شیدای بانوان است که به تازگی آثاری را هم در استودیو ضبط کرده‌ اند. اعضای این گروه از شاگردان محمدرضا لطفی در مکتب‌ خانه میرزا عبدالله هستند.

لطفی می‌گوید:‌ "عمده فعالیت های آوای شیدا در دو بخش آموزش و تولید خلاصه می شود که در کنار این دو برنامه به فعالیت های شخصی و اهدافی که در نظر دارم می پردازم."

او می گوید: "تولید آثار شاخص در حوزه موسیقی از جمله برنامه های آوای شیدا است به این ترتیب قصد داریم کارهای با کیفیت از آهنگسازان دیگر را که دارای ارزش هنری نیز هستند تهیه و تولید کنیم. از دیگر برنامه‌ها در حوزه تولید ساخت فیلم های مستند از استادان موسیقی است چرا که برای ماندگاری هنر و هنرمند به شکل مستند اقدامی انجام نشده همانطور که در حوزه ادبیات چنین مستنداتی وجود ندارد . یک بخش هم مجموع فعالیت های شخصی خودم مانند سازندگی و تحقیق در حوزه های مختلف موسیقی است."

صابره محمدکاشی

گروه نیاز

کارمن ایتالیایی هم در بخش موسیقی کامپیوتری و الکترونیکی با آنها همکاری نزدیک دارد. این گروه در لس آنجلس سکونت دارد، اما در شهرهای مختلف اروپا و آمریکا کنسرت می گذارد.

پنجشنبه 13 جولای، نیاز در لولا لانج Lula Lounge تورنتو برنامه اجرا کرد. لولا لانج یک کلاب اسپانیایی است که معمولا موسیقی گروه های متفاوت در آنجا اجرا می شود. پنجشنبه شب که من آنجا بودم، سالن کاملا پر بود. عده زیادی ایرانی حضور داشتند اما از ملیت های دیگر هم در میان تماشاگران به چشم می خورد.

بعضی از قطعه ها مانند "بیا بریم کوه، کدوم کوه..." آشنا بودند و بعضی مانند "اللهی الله" در بین تماشاگران طرفدار داشتند. موسیقی این قطعه ها بیشتر تم هندی و پاکستانی و موسیقی محلی ایرانی را داشت. اما قطعاتی مانند "در سایه زندگی" به ترکیب خوبی از موسیقی الکترونیکی و موسیقی شرقی و عرفانی دست یافته بودند که بدیع و نوآورانه بود. اما از دیگر جذابیت های برنامه موهای بسیار بلند و سیاه خانم اعظم علی بود!

با رامین ترکیان گفت و گویی را ترتیب دادم که می خوانید:

نیاز چطور شروع شد؟

من گروه اکسیوم آو چویس را به مدت 11 سال داشتم که مبتنی بر موسیقی ایرانی تاثیر گرفته از غرب بود. خانم اعظم علی هم قبلا گروه خودش به اسم واس را داشت و هر دوی ما می خواستیم کاری کنیم که به کارهای سابقمان شباهت نداشته باشد. به همین دلیل سبک آکوستیک الکتریک را انتخاب کردیم که از کامپیوتر و موسیقی الکترونیکی استفاده می کند. از نظر نوع آهنگ ها از آنجایی که اعظم هم به فارسی و هم به اردو مسلط است، تصمیم گرفتیم که از هم ملودی های ایرانی و هم هندی استفاده کنیم.

اعظم علی

موسیقی آکوستیک الکتریک چیست؟

در این موسیقی خیلی از صداها توسط کامپیوتر تولید می شود چه روی صحنه و چه موقع ضبط. مثلا من در کنسرت بارها صدای خودم را در حین اجرا ضبط کرده و پخش می کردم که چند لایه ایجاد می شد. به این تکنیک لوپر می گویند. بسیاری از صداهایی که در کنسرت می شنیدید با کامپیوتر ساخته می شد.

سبک نیاز را موسیقی فیوژن نام گذاشته اید. می شود در این باره توضیح دهید؟

بله نیاز به موسیقی فیوژن یا تلفیقی نزدیک است زیرا واقعا تلفیقی از موسیقی های مختلف است. نوازنده های ما یکی یونانی، یکی ایتالیایی و دیگری هندی است. من و اعظم ایرانی هستیم ولی اعظم در هند بزرگ شده، پس خواه ناخواه موسیقی ما تلفیقی از موسیقی های مختلف است.


آیا سازهای جدیدی هم استفاده می کنید؟

در گروه اکسیوم آو چویس گیتار ربع پرده می زدم. در گروه نیاز ساز دیوان می زنم و یک ساز کششی به اسم گیتار ویول که آدم های کمی این ساز را می زنند.

این ساز از کجا آمده است؟

ریشه اش به دوره رنسانس برمی گردد. اما یک نفر در لس آنجلس این را می ساخت و من از او خواهش کردم آن را طوری برای من بسازد که بتوانم ملودی های ایرانی را روی آن بزنم.

چه تاثیری از موسیقی هندی گرفته اید؟

بیشتر از سبک غزل خوانی های هندی تاثیر گرفته ایم.

خیلی از آوازهایی که دیشب اجرا شد مثل "شکار" آواز محلی ایرانی بودند.

ما موسیقی محلی ایرانی زیاد در کارهایمان استفاده می کنیم. موسیقی محلی ما از نظر ریتم قوی است. با این که موسیقی کلاسیک ما هنوز در این زمینه جای خود را پیدا نکرده است.

آیا ترانه هم می سرایید؟

ما یا از شعرهای محلی استفاده می کنیم یا شعرهای مولوی. در غزل خوانی های هندی هم از شعرای هندی قرون 14 تا 19 استفاده کرده ایم. اما آهنگ ها را خودمان نوشته ایم.

آیا از اشعار معاصر استفاده نمی کنید؟

در ایران امروز ترانه سراهای خوبی وجود دارند اما در خارج از ایران در این زمینه ضعیف هستیم. برای آلبوم بعدی شاید به فکر استفاده از کارهای معاصر هم بیفتیم.

کارهای شما کمی عرفانی و غمگین است؟

هم درون گرا و هم برون گرا است. وقتی نوازنده ها بدیهه نوازی می کنند، چشمان خود را می بندند و می نوازند. اما چون عنصرهای ریتمیک آن خیلی قوی است شما را با خود می برد. حتی از نظر علمی فرکانس های بم بدن را تکان می دهند چون انرژی بالایی دارند و از این نظر موسیقی ما برون گرا است اما ملودی ها درون گرا هستند.


موسیقی شما با چه کسانی ارتباط برقرار می کند؟

هر هنرمندی در درجه اول برای دل خودش می زند و در درجه دوم دوست دارد با عده ای ارتباط برقرار کند. قشری که ما امید داریم با آنها ارتباط برقرار کنیم نسلی است که مثل من در خارج از ایران زندگی می کند اما سرنوشتش با ایران بافته شده. یا از طریق پدر و مادرش و یا خودش که تازه از ایران آمده است. از طرف دیگر ما در خارج از ایران زندگی می کنیم و مخاطبان غربی هم به همان اندازه برایمان اهمیت دارند. اینجا کشور ما نیست، ما اینجا مهمان هستیم اما شما اگر به مهمانی هم می روید باید بتوانید دو کلمه با صاحبخانه صحبت کنید!

داستان این که خانم اعظم علی در فیلم ماتریکس خوانده است، چیست؟

چون ما در لس آنجلس زندگی می کنیم خیلی پیش می آید که در کارهای فیلم شرکت کنیم. اعظم در تیتراژ پایانی ماتریکس ( Matrix) خوانده است و همچنین در فیلم ایلی اس ( Alias).

از موسیقی نیاز هم برای فیلم استفاده شده است؟

نه هنوز. اما امیدواریم بشود. از کارهای قدیم من و اعظم در فیلم های مستند زیاد استفاده شده است. از موسیقی گروه واس در فیلم تومب ریدر (Tomb Raider) که یک فیلم اکشن است، استفاده شده است.

تورهای بعدی شما کجاست؟

نیویورک، هالیفکس، جنوب فرانسه، کالگاری، رجاینا

تورنتو را چطور با شهرهای دیگر مقایسه می کنید؟

اولا کانادا را خیلی دوست دارم. جای بسیار خوبی است و آدم های خیلی خوبی دارد. این دفعه دومی است که به تورنتو می آییم و جالب این که در مقایسه با شهرهای دیگر کانادا استقبال ایرانی ها در اینجا از همه بهتر بوده. مثلا در فستیوال جاز مونترآل هم برنامه داشتیم و 6000 نفر آدم آمده بودند اما فقط 70-80 نفر ایرانی بودند.

با تشکر ازشما!