يكي از ويژگي‌هاي جشنواره موسيقي امسال، حضور پيشكسوتان موسيقي در بخش جنبي جشنواره بود كه با عنوان تكنوازي استادان موسيقي ايران، در دوشب اجرا شد و مورد استقبال هم قرار گرفت.

اين دو برنامه در تالار 650نفري وحدت به اجرا در آمد. در برنامه اول، منصور نريمان، هادي منتظري و فرهنگ شريف هر كدام جداگانه به‌ترتيب با سازهاي عود، كمانچه و تار، قطعاتي را به شكل بداهه در موسيقي رديف-دستگاهي ايران اجرا كردند و برنامه روز دوم هم به محمد اسماعيلي، جلال ذوالفنون و مجيد كياني اختصاص داشت كه با سازهاي تمبك، سه تار و سنتور روي صحنه رفتند. استاداني كه نمي‌توان عنوان بزرگان موسيقي را به تنهايي براي آنها به كار برد آنها مهم‌تر از همه استادان موسيقي ايران هستند  چون در دوره‌اي به تربيت كساني پرداختند كه امروز بزرگان موسيقي لقب گرفته اند!

به هر حال اين دو كنسرت كه بر اعتبار جشنواره موسيقي فجر صحه گذاشت، نشان داد كه هنوز هم اين نوع موسيقي و سبك نوازندگي استادان مورد توجه مردم است و تعداد جمعيت جوان حاضر هم نشان‌دهنده آن بود كه حتي آنها هم دريافته‌اند كه براي متفاوت بودن، بايد ابتدا اصل را آموخت.

مهمتر از همه اينكه حضور اين موسيقيدانان مي‌تواند الگويي براي ساير استادان موسيقي كه اغلب در جشنواره بين‌المللي موسيقي فجر، غايب هستند، هم باشد.
از طرفي نبايد فراموش كرد كه موسيقي اصيل ايراني و جشنواره موسيقي هنوز آن قدر جوان هست كه به حمايت استادان موسيقي كشور نياز داشته باشد. چرا كه حضور كساني مانند فرهنگ شريف، منصور نريمان، هادي منتظري، محمد اسماعيلي، جلال ذوالفنون و مجيد كياني، مي‌تواند به پرشور برگزار شدن جشنواره كمك كند.

همانطور كه اشاره شد، جمعيت حاضر در اين 2 كنسرت نشانگر اين بود كه هنوز مخاطبان واقعي موسيقي اصيل ايران اميدشان را از دست نداده‌اند و از برنامه‌هاي استادان موسيقي، غافل نمي‌شوند. مسئولان برپايي جشنواره بين‌المللي موسيقي فجر مي‌توانند توانايي‌هاي بالقوه استادان موسيقي براي شركت در جشنواره‌ها و كنسرت‌ها را بالفعل درآورده و با فراهم كردن زمينه‌هاي لازم براي اجراي كنسرت‌ها، علاوه بر كشاندن مخاطبان موسيقي به سالن‌ها و علاقه‌مند ساختن ساير مردم، چرخه ناقص برپايي كنسرت‌ها را بهبود بخشند.

از سوي ديگر مي‌توان حضور استادان موسيقي در جشنواره‌ها را به‌عنوان سرمايه‌گذاري در موسيقي ايران در نظر گرفت كه بازده مادي و معنوي بالايي را در پي خواهد داشت. فروش قابل توجه بليت كنسرت‌هاي استادان حداقل بازده مادي براي دست‌اندركاران موسيقي است و نفس حضور دوباره آنها روي صحنه را نيز مي‌توان حداقل بازده معنوي اين قبيل برنامه‌ها دانست.

البته در برپايي چنين برنامه‌هايي مي‌توان تنوع بيشتري نيز ايجاد كرد. به‌عنوان مثال كنسرت‌هاي دو نوازي بين استاداني ترتيب داد كه هنوز نواختن با يكديگر را غنيمت شمرده و آن را كسر شأن نمي‌دانند. به‌نظر مي‌رسد كساني كه دراين 2برنامه امسال حضور داشتند، چنين روحيه‌اي داشته باشند و بتوانند از اين پس كنار هم قرار گرفته و نقش بيشتر و بهتري در مسير رو به جلوي موسيقي ايران ايفا كنند.

لينك خبر ‌:

http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=75504

سخنرانی محمدرضا شجریان درباره نقش پوست در ساز که در جشن موسیقی انجام شد واکنشهای بعضا توام با انتقاد برخی از سازسازها را در پی داشت. استاد  ضمن توضیح بیشتر درباره نقش اجزا مختلف ساز، ویژگیهای یک سازساز خوب را نیز مطرح کرده است.

محمدرضا شجریان در پاسخ به این شبهه که از قول ایشان مطرح شده است که کاسه تار مهم نیست و یک ساز خوب یعنی یک پوست خوب ،گفت : من نگفتم کاسه مهم نیست. من در آن جلسه گفتم آنها که فکر می کنند همه چیز در کاسه ساز خلاصه می شود اینگونه نیست. کاسه مثل یک آمپلی فایر است.در واقع سیمهای یک ساز تارهای صوتی هستند و بعد پوست و... . در سنتور هم به جای پوست صفحه است که بسیار اهمیت دارد.

وی در ادامه گفت : من از سال 1340تا کنون دارم تحقیق می کنم هیچکس به انداره من در زمینه ساخت سنتور دقیق نشده است حتی به استاد قنبری مهر که مدتها پیشش ساز سازی کار کرده ام نکاتی را می گفتم که ایشان تعجب می کرد و می گفت شما در این باره خیلی اطلاعات دارید.

فقط خواننده نیستم

استاد شجریان افزود: در طول این چهل پنجاه سالی که در کار موسیقی هستم فقط خواننده نبودم. همواره سازهای مختلف را با دقت نگاه و نکات مثبت، منفی و مشکلات آنها را مرور کرده ام. سالها است هر جای دنیا که می روم دو جا را حتما سر می زنم یکی گل فروشیها و یکی هم ساز فروشیها....سازهای مختلف را از نزدیک می بینم و صدایش را در می آورم و ویژگیهایش را پیدا می کنم.

این خواننده برجسته ادامه داد: من ارتباط صدا را با سیم با پوست و با چوب می دانم چیست و حجم صدا را می شناسم. ممکن است بعضی ها بگویند فلانی بهتر است برود خوانندگی اش را بکند، خیر من فقط خواننده نبودم. من روی ساز کار کردم. هر سازی را دست نوازندگان می بینم در باره اش صحبت می کنم و بعد در خلوت خودم در باره اش فکر می کنم. همین جمعه گذشته من از صبح تا نیمه شب در حال طراحی ساز جدیدی بودم تا گرفتاری و مشکلات سازهای فعلی را نداشته باشد.

 نقش مهم پوست و صفحه  ساز

شحریان با تاکید دوباره بر اهمیت نسبی همه اجزا ساز گفت : طور دیگری شرح بدهم. فرض کنید که نمره یک ساز خوب 100 است. من می گویم این نمره صد که همه اش کاسه نیست، همه اش پوست نیست و همه اش هم سیم نیست. هر کدام نقشی دارند اما نقش پوست و صفحه ساز بسیار مهمتر از آن چیزی است که انگاشته می شود. چرا بعضی وقتها تار یحیی که بهترین تار شناخته شده است آن صدای مناسب را ندارد و به اصطلاح جواب نمی دهد؟ در خوبی و بی نقصی کاسه تار یحیی که دیگر حرفی نیست. اما وقتی پوست آن را عوض می کنیم همان تار با همان کاسه صدای دلخواه ما را تولید می کند. پس همانطور که گفتم این کاسه در حد یک دستگاه تقویت کننده صدا و رنگ دهنده است و البته که آنهم مهم است و باید نقش رزنانس صدا را خوب ایفا کند اما بسیاری از همین سازسازها فکر می کنند که ساز همه اش کاسه است و من می خواستم این توجه را به این دسته بدهم که نقش مهم پوست و صفحه ساز را نباید فراموش کنند.

نزدیک به پنجاه سال است که ساز می سازم

استاد شجریان در پاسخ به انتقاد برخی از سازسازها که گفته اند ایشان خواننده است و نباید در کار سازسازی نظر بدهد گفت : به این آقایان بگویید اگر شما حالا دارید ساز می سازید من نزدیک به پنجاه سال است که ساز می سازم .البته من تحقیق می کنم. من ساز فروش نیستم، من به دنبال صدا هستم و صدای بهتر ساز یعنی صدا نه شکل. یک سازساز خبره در وهله اول باید به صدا اهمیت بدهد. بعضی از سازسازها می گویند حالا ساز را به این فرم می سازیم ببینیم صدایش چه می شود. من می گویم خیر نباید این کار را کرد. اول ما باید ببینیم چه صدایی می خواهیم؟ صدای باس می خواهیم، سوپرانو می خواهیم، رنگ خاصی مد نظرمان استو ... . اول باید هدف مشخص شود و بعد بر اساس آن ساز را طراحی بکنیم.

اکثر سازسازها فقط نجارهای خوبی هستند

رئیس شورای عالی خانه موسیقی گفت : قطعا ساز سازی که می خواهد برای رسیدن به صدای مورد نیاز ابتدا طراحی کند و دست به ساخت ساز بزند باید ارتباط اجزا ساز را با یکدیگر بداند. فیزیک صوت را بشناسد، با نقش و کارکرد اجزای ساز آشنا باشد و.... اما متاسفانه اکثراین سازسازها فقط نجارهای خوبی هستند چرا که شناخت صدا یک تخصص است وسازنده باید تشخیص داشته باشد که چه نوع صدایی را می خواهد والبته راهش را هم بداند. از سوی دیگر یک ساز ساز خوب باید در حوزه موسیقی کار کرده باشد، نوازندگی بداند، استودیو رفته و حتی کنسرت داده باشد تا مشکلات نوازنده را بشناسد و گرنه فقط ساختن ساز بدون درک این مسائل می شود نجاری که فقط ظریف کاری می کند.

" ساغر" و "باربد" سازهای جدید شجریان

شجریان در پایان در پاسخ به این پرسش مهرکه بعد از سازهای صراحی و بمساز چه سازهایی را ساخته است گفت : دو ساز جدید ساخته ام.  یکی به نام "ساغر" که کاسه اش یک تیکه و از کاسه تار بزرگتر است و برای صدای بم با رنگ آمیزی خاصی طراحی شده و دیگری سازی شبیه به گلابی و به نام "باربد"است.
 
لينك خبر‌ ‌:

http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=795415

روزگذشته آخرين جلسه تمرين قطعات ني‌نوا، عصيان و تركمن با حضور و نظارت حسين عليزاده به همراه بخش ساز‌هاي زهي اركستر سمفونيك ناسيونال اكراين به رهبري ولاديمير سيرنكو در شهر كيف اين كشور برگزار شد.

به نقل از پايگاه خبري فرهنگ و آهنگ، روزها‌ي گذشته حسين عليزاده به همراه هوشيار خيام، مسعود شعاري، بهداد بابايي و پاشا هنجني براي انجام تمرين قطعات حسين عليزاده در كنسرت مشترك او با محمدرضا درويشي در اكراين به سر مي‌بردند. از مدت‌ها قبل پارتيتور اين قطعات در اختيار ولاديمير سيرنكو رهبر اركستر سمفونيك ناسيونال اكراين قرار گرفته و روز‌هاي گذشته تمرينات نهايي با حضور تكنوزان اين كنسرت و نظارت آهنگساز اين قطعات برگزار شد.
جلسات تمرين هنرمندان ايراني با اركستر سمفونيك ناسيونال اكراين در سالن تمرين فيلارمونياي شهر كيف برگزار شد. در اين تمرينات ابتدا اركستر به اجراي قطعات پرداخت و پس از آن رهبر اركستر در مورد هر قطعه با آهنگساز، تكنوازان و هوشيار خيام تنظيم كننده دو قطعه تركمن و عصيان به مشورت نشست تا با حالت‌هاي اجرايي موسيقي ايراني و خصوصيات اجرايي سازها هرچه بيشتر آشنا شود. ديروز (جمعه 29 آذر) نيز آخرين جلسه تمرين هنرمندان ايراني با اين اركستر برگزار شد و گروه هنرمندان ايراني امروز صبح به تهران بازگشتند.
ولادمير سيرنكو در گفت‌وگو با فرهنگ و آهنگ گفت: آشنا بودن مردم ايران با اين قطعات كار هر رهبر و اركستري را دشوار مي‌كند. اين اجرا يكي از دشوارترين اجراهاي اركستر ما خواهد بود.
او ضمن ابراز شگفتي از ساز‌هاي ايراني به خصوص ساز ني‌ گفت: مواجه با موسيقي ايراني، قطعاتي با اين كيفيت و هنرمندان توانمند ايراني باعث شد كه احساس كنم هنوز چيز‌هايي زيادي در موسيقي وجود دارد كه از آن‌ها اطلاعي ندارم.
بعد از پايان تمرين قطعات حسين عليزاده از روز‌هاي آينده تمرين قطعه كليدر با حضور و نظارت محمد رضا درويشي برگزار خواهد شد. البته با توجه به اينكه اين قطعه نخستين بار با اجرا اين اركستر ضبط شده است، رهبر و اعضاي اركستر از شناخت بيشتري نسبت به اين قطعه بر خوردارند.
كنسرت مشترك حسين عليزاده و محمدرضا درويشي در روز‌هاي ششم (دو اجرا) و هفتم (يك اجرا) دي ماه در تالار بزرگ كشور برگزار خواهد شد. در بخش اول اين كنسرت قطعه كليدر بر اساس رمان محمود دولت آبادي از ساخته‌هاي محمدرضا درويشي و در بخش دوم قطعات ني‌نوا، عصيان و تركمن از ساخته‌هاي حسين عليزاده اجرا خواهد مي‌شود. عليزاده خود نيز در اجراي قطعه تركمن به عنوان يكي از تكنوازان روي صحنه خواهد رفت.
علاقه‌مندان مي‌توانند بليت‌هاي اين كنسرت را از مراكز فروش سياه و سفيد، ققنوس ، دارينوش و نشر موسيقي هرمس تهيه كنند.

لينك خبر ‌:

http://www1.farsnews.com/newstext.php?nn=8709260839