کنسرت گروه قمر
کنسرت گروه قمر به سرپرستی آقای نوید دهقان و خوانندگی آقای سالار عقیلی در روزهای ۲۸ و ۲۹ مهر ماه در سالن ابن سینا واقع در بلوار مفتح شهر همدان برگزار میشود .علاقمندان می توانند جهت دریافت بلیط به آموزشگاه های موسیقی مراجعه کنند لازم بذکر است این گروه در تابستان سال گذشته اجرای موفقی در همدان داشتند که با استقبال خوبی هم روبرو شد برای ایشان آرزوی موفقیت و بهروزی دارم. استاد جلال دوستی
استاد جلال دوستی استاد بی بدیل تار و سه تار در همدان
سازنده ساز
آقای حسین چراغی سازنده انواع ساز شماره تماس: ۰۹۱۸۳۱۶۵۱۴۷
شهسوار تار(استاد جلیل شهناز)
دورانی که بعد از تاثیرات استاد وزیری با پیش زمینه بزرگانی چون آقا حسینقلی و درویشخان، قدرت نوازندگی در قوت مضراب و سرعت پنجه خلاصه می شد، نوعی تارنوازی در اصفهان و از خاندان هنر پرور شهناز شروع شد که با نبوغ جلیل شهناز (پسر کوچک خانواده) به اوج زیبایی و شکوه خود رسید.
شهناز تار را به گونه ای معرفی کرد که تکنیک صرفا" منحصر به درابها و ریزهای قوی و نیز پاساژهای سریع خلاصه نمی شد، بلکه مالش، ویبراسیونها (روی سیم و خرک)، پنجه کاری استفاده از تمام قسمتهای مضراب خور تار از خرک تا روی نقاره، اجرا دستگاهها با کوکهای متنوع نیز بخش عمده ای از تکنیک نوازندگی تار را تشکیل می داد. با ملاحظه سطحی بر شیوه نوازندگی استاد شهناز اولین نکته ای که به ذهن متبادر می شود، سادگی و ایجاز جملات و نیز روانی تحریر ها و آواز می باشد ولی با بررسی دقیق و همه جانبه در فن نوازندگی ایشان، سادگی و روانی شکل دیگری برخود می گیرد. 
همنوازی جلیل شهناز، جهانگیر ملک و جواد معروفی
به عبارت دیگر نغمات در عین سهولت ظاهری از لحاظ تکنیکی بسیار مشکل و حتی گاهی (در اجرا) غیر ممکن است و این مصداق بارز امری است سهل و ممتنع از اینرو آمیختگی غیر محسوس مفاهیمی چون سهولت و دشواری، ایجاز و پختگی، لطافت و صلابت در تار استاد، باعث شده عده ای ساده انگارانه از کنار عظمت هنر این شهسوار تار عبور کنند و با بکار بردن اصطلاحاتی چون شیرین نوازی، موسیقی عامیانه گلستان همیشه خوش شهناز را در حد گلبنی پنج شش روزه تنزل دهند.
دوران تار نوازی استاد جلیل شهناز را می توان به سه بخش عمده تقسیم کرد: بخش اول زمانی است که استاد در جوانی و در اصفهان خلاقیت و استعداد خود را شهره همگان کرده بود.
برنامه های متعدد به همراه استاد حسن کسائی و با آواز خوانندگان مشهور آن زمان مثل تاج اصفهانی، ادیب، طاهرپور در رادیو اصفهان و اجراهای خصوصی فراوان با این اساتید خود دلیلی بر مدعی است. اصولا" روش نوازندگی استاد در این زمان متاثر از الگوی متداول تارنوازی در آن عصر بوده که البته ایشان این الگو را اندکی با ملاحت اصفهان ادغام کرده بودند.
با سفر استاد به تهران و اقامتشان به عنوان کارمند افتخاری شهرداری بخش دوم از زندگی هنری استاد شروع شد. این زمان مصادف بود با پخش برنامه های تخصصی موسیقی از رادیو و تلویزیون که جلیل شهناز از تکنوازان بی بدیل این دوران بودند. امکانات ضبط و استودیو های تازه به خدمت گرفته رادیو تلویزیون این فرصت را به ایشان داد تا بتوانند با پنجه و مضراب سحر آمیز خویش دل هر شنونده و بیننده ای را سحر کنند.
ضبط برنامه های فراوان و نیز کنسرت های مختلف با نوازندگان و خوانندگان معروف آن عصر در تهران حاصل این دوران است.
بطور کلی عوامل محیطی و اجتماعی و نیز همراهی با هنرمندان و بزرگان آن دوران شرایطی را برای استاد رقم زد که تاثیری بس عمیق در شیوه نوازندگی وی ایجاد کرد. در این سالها دیگر آن ریزها، درابها و چهار مضرابهای سرعتی (مانند گذشته) خبری نبود و اینها همه جای خود را به ویبراسیونهای متعدد روی سیم و خرک و نیز مالشها و پنجه کاریهای مسحور کننده و کلا" طمائنینه انتقال فراوان احساسی داده بود. تنوع مضراب در آواز و چهارمضراب، کوکهای بدیع، خلق فی السائه ملودی و استفاده از هزاران هزار نکته و ظرایف تکنیکی در تار که تنها از دست جادویی جلیل شهناز ساخته است از خصوصیات بارز این دوران می باشد. بدون شک همین بخش از زندگی استاد باعث جاودانگی و کمال هنری قله تار ایران گردید. قطار (بیات ترک - جلیل شهناز و محمد اسماعیلی)
دوران سوم هنری استاد مصادف بود با توقف برنامه های موسیقی رادیو و تلویزیون که پراکندگی اساتید موسیقی را در بر داشت.
اجرای کنسرت با مشکلات فراوان روبرو و به دلیل شرایط اجتماعی حاکم موسیقی ما محدود به آهنگهای انقلابی و میهنی شده بود؛ و این وضع با روحیه تغزلی جلیل شهناز همگونی نداشت؛ خصوصا" جنگ!
با این وجود نمونه هایی که در این دوران مخصوصا" در اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70 از ایشان سراغ داریم نشان از اوج کمال و پختگی این شاهناز هنر جلیل موسیقی است.
تکنوازی و دونوازی بهمراه تنبک در داخل و خارج از کشور، ضبط کاستهای مختلف چه بصورت تکنوازی یا جواب آواز، کنسرت بهمراه گروه اساتید (گروهی که تمام اعضای آن به معنای واقعی استاد بودند) به سرپرستی استاد فرامرز پایور بخشی از زندگی باشکوه هنری استاد شهناز را در این دوران تشکیل می دهد.
آخرین اجرایی که از استاد شهناز پخش شده مربوط است به همایش چهره های ماندگار و به درخواست دست اندرکاران این برنامه ایشان به نوازندگی پرداختند که با وجود ضعف جسمانی و عدم آمادگی قبلی هنوز نشانه هایی از نبوغ و تسلط ایشان در نوازندگی به چشم می خورد.
آن نه روی است که من وصف جمالش دانم
این حدیث از دگری پرس که من حیرانم
تولد خورشید
سالروز تولد خورشید آسمان آواز ایران مبارک
فروش بليت كنسرت ذوالفنون آغاز شد
فروش بليتهاي گروه موسيقي جلال ذوالفنون ـ هنرمند آهنگساز و نوازنده سهتار ـ كه از تاريخ 24،23 و 25 مهرماه در فرهنگسراي نياوران برپا ميشود، آغاز شد.
در اجراي اين كنسرت، سهيل ذوالفنون (تار)، آرش زنگنه (دف) و مرتضي فلاحتي به عنوان خواننده وي را همراهي خواهند كرد.
به گفته اين آهنگساز و نوازنده سهتار اين برنامه در سه شب و در دو بخش مجزا اجرا ميشود.
فروش بليت كنسرت جلال ذوالفنون از طريق گيشه فرهنگسراي نياوران و انتشارات دارينوش از روز گذشته آغاز شده است.
گفته ميشود اين كنسرت قرار بود در تاريخهاي 9،8 و 10 برگزار شود كه به دليل تقارن با ماه مبارك رمضان به دهه سوم مهرماه موكول شد.
لينك خبر :
http://www.isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1205198
مشکلات کوچک تالار بزرگ کشور
مدیر کل دفتر موسیقی وزارت ارشاد صدور مجوز برای کنسرت استاد شجریان را که قرار است روزهای 18، 19، 21 و 22 مهرماه سال جاری در تالار وزارت کشور برگزار شود منوط به برطرفشدن مشکلات تالار کشور دانست.
در این گزارش آمده است: «چنانچه دفتر موسیقی به نتیجه برسد که مکان اجرا، فاقد شرایط لازم و یا مدیریت صحیح است از صدور مجوز خودداری خواهد کرد.»
محمدحسین احمدی مدیر کل دفتر موسیقی ارشاد اذعان داشت: «مشکلاتی را که حین برگزاری کنسرت گروه دستان در تالار بزرگ وزارت کشور رخ داد، باید مدیریت آن مجموعه پاسخگو باشد. با این حال و با توجه به این که مجدداً از سالن یادشده تقاضایی برای برگزاری کنسرت توسط آقای شجریان وی افزود: «تا دلایل بروز مشکلات قبل روشن نشده و برای رفع آنها تدبر نشود امکان وقوع مجدد این موارد و حواشی مرتبط بر آن وجود دارد. بر این اساس با توجه به اینکه تقاضای جدید تالار برای برگزاری این کنسرت با اجرای استاد شجریان (که به درستی معترض مشکلات کنسرت گروه دستان بودهاند) است امیدواریم تلاش دفتر موسیقی برای اطمینان از شرایط مناسب سالنهای برگزاری کنسرت مثمرثمر باشد.» احمدی با اشاره به مسئولیتهای دفتر موسیقی ارشاد بیان داشت: «اصولاً دفتر موسیقی در صدور مجوز نظر دو شورای تخصصی خود را ملاک قرار میدهد نخست شورای شعر که محتوای اشعار وترانهها را و خصوصیات متنی آنها را مورد بررسی قرار میدهد و سپس شورای نظارت که ویژگی و کیفیت موسیقایی آلبومها و یا اجراهای صحنهای را بررسی مینماید. از این منظر صدور مجوز مربوط به ویژگی و شاخصهای موسیقایی اثر است و لزوماً به معنای تأیید مکان برگزاری کنسرت نیست.» مدیر کل دفتر موسیقی ارشاد ادامه داد: «با توجه به کمبود سالنهای تخصصی برای برگزاری کنسرت موسیقی نمیتوان صدور مجوز را منوط به ارائه درخواست از سالنهای صددرصد تخصصی و حرفهای کرد و هنگامیکه یک گروه موسیقی برای اجرای برنامه با مکانی به توافق رسیده و از دفتر موسیقی تقاضای مجوز مینماید فرض بر آن است که گروه با آگاهی از شرایط امکانات و محدودیتهای سالن متقاضی اجرا شده است.» احمدی اظهار داشت: «در این شرایط تنها انتظاری که از مکان متقاضی میرود آن است که امکانات معرفی کرده خود را به صورت کامل در اختیار اجرای موسیقی قرار داده و در این خصوص کوتاهی نکند. البته در این میان چنانچه دفتر موسیقی به این نتیجه برسد که مکان اجرا، فاقد شرایط لازم و یا مدیریت صحیح است از صدور مجوز خودداری خواهد کرد.» چندی پیش در کنسرت همایون شجریان و گروه دستان قطعی برق باعث به وجود آمدن برخی مشکلات شد که در شب آخر در پی تداوم چنین اتفاقاقاتی، محمدرضا شجریان اعتراض خود را به طور شفاهی با رفتن به روی سن تالار اعلام کرد. بنابر گزارش شجریانیها در پی انتشار این خبر به نقل از خبرگزاری فارس، خبرگزاری مهر نیز با انتشار مطلبی تحت عنوان «مشکلات کوچک تالار بزرگ کشور» با نگاهی به سخنان مدیرکل دفتر موسیقی ارشاد در مورد صدور مجوز برای کنسرت استاد شجریان و گروه شهناز به بررسی مشکلات و مسائل برگزاری کنسرت پرداخته است.
دریافت شده است دفتر موسیقی به دلیل پیشگیری از بروز مشکلات مشابه و نیز احترام به شأن و منزلت استاد شجریان و دفاع از حقوق مردم علاقهمند به موسیقی و هنر که وقت و هزینهای را صرف میکنند تا تماشاگر کنسرتی در مکان و فضایی مناسب باشند، صدور مجوز را منوط به روشن شدن دلایل مشکلات رخ داده در کنسرت گروه دستان نموده است.»
باتوجه به لحن به ظهر متفاوت متن نوشته شده در دو خبرگزاری فارس و مهر، اهداف متفاوت این اقدام در پی بیشتر شدن فاصله میان مسئولان مختلف موسیقی و برگزاری کنسرت قابل تأمل و بررسی خواهد بود.
مطالب مرتبط:
:: مدیر کل دفتر موسیقی وزارت ارشاد: / صدور مجوز کنسرت استاد شجریان منوط به برطرف شدن مشکلات تالار کشور است
:: داریوش پیرنیاکان: / اتفاقات کنسرت گروه «دستان» عمدی بود!
:: همراه فایل صوتی سخنان استاد شجریان / شرایط آخرین شب کنسرت همایون شجریان و گروه دستان
برگزاری کنسرت استاد شجریان منوط به ....
با توجه به قطعي چندي پيش برق در تالار بزرگ كشور دفتر موسيقي به دليل پيشگيري از بروز مشكلات مشابه و نيز به احترام به منزلت استاد شجريان صدور مجوز را منوط به روشن شدن دلايل مشكلات رخ داده در كنسرت گروه دستان نموده است.
محمدحسين احمدي مدير كل دفتر موسيقي ارشاد گفت: مشكلاتي را كه حين برگزاري كنسرت گروه دستان در تالار بزرگ وزارت كشور رخ داد، بايد مديريت آن مجموعه پاسخگو باشد. با اين حال و با توجه به اين كه مجددا از سالن ياد شده تقاضايي براي برگزاري كنسرت توسط آقاي شجريان دريافت شده است دفتر موسيقي به دليل پيشگيري از بروز مشكلات مشابه و نيز احترام نشان و منزلت استاد شجريان و دفاع از حقوق مردم علاقهمند به موسيقي و هنر كه وقت و هزينهاي را صرف ميكنند تا تماشاگر كنسرتي در مكان و فضايي مناسب باشند، صدور مجوز را منوط به روشن شدن دلايل مشكلات رخ داده در كنسرت گروه دستان نموده است.
وي افزود: تا دلايل بروز مشكلات قبل روشن نشده و براي رفع آنها تدبر نشود امكان وقوع مجدد اين موارد و حواشي مترتب بر آن وجود دارد. بر اين اساس با توجه به اينكه تقاضاي جديد تالار براي برگزاري اين كنسرت با اجراي استاد شجريان (كه به درستي معترض مشكلات كنسرت گروه دستان بودهاند) است اميدواريم تلاش دفتر موسيقي براي اطمينان از شرايط مناسب سالنهاي برگزاري كنسرت مثمرثمر باشد.
احمدي با اشاره به مسئوليتهاي دفتر موسيقي ارشاد بيان داشت: اصولا دفتر موسيقي در صدور مجوز نظر دو شوراي تخصصي خود را ملاك قرار ميدهد نخست شوراي شعر كه محتواي اشعار و ترانهها را و خصوصيات متني آنها را مورد بررسي قرار ميدهد و سپس شوراي نظارت كه ويژگي و كيفيت موسيقايي آلبومها و يا اجراهاي صحنهاي را بررسي مينمايد.از اين منظر صدور مجوز مربوط به ويژگي و شاخصهاي موسيقايي اثر است و لزوما به معناي تأييد مكان برگزاري كنسرت نيست.
مدير كل دفتر موسيقي ارشاد ادامه داد: با توجه به كمبود سالنهاي تخصصي براي برگزاري كنسرت موسيقي نميتوان صدور مجوز را منوط به ارائه درخواست از سالنهاي صد درصد تخصصي و حرفهاي كرد و هنگامي كه يك گروه موسيقي براي اجراي برنامه با مكاني به توافق رسيده و از دفتر موسيقي تقاضاي مجوز مينمايد فرض بر آن است كه گروه با آگاهي از شرايط امكانات و محدوديتهاي سالن متقاضي اجرا شده است.
احمدي اظهار داشت:در اين شرايط تنها انتظاري كه از مكان متقاضي ميرود آن است كه امكانات معرفي كرده خود را به صورت كامل در اختيار اجراي موسيقي قرار داده و در اين خصوص كوتاهي نكند. البته در اين ميان چنانچه دفتر موسيقي به اين نتيجه برسد كه مكان اجرا، فاقد شرايط لازم و يا مديريت صحيح است از صدور مجوز خودداري خواهد كرد.
به گزارش فارس، چندي پيش در كنسرت همايون شجريان و گروه دستان قطعي برق باعث به وجود آمدن برخي مشكلات شد كه در شب آخر در پي تداوم چنين اتفاق، محمدرضا شجريان اعتراض خود را به طور شفاهي با رفتن به روي سن تالار اعلام كرد.
لينك خبر :
http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8707080903
منبع : فارس
نگاهی به برنامه موسیقیایی نیستان تولیدی شبکه فرهنگ رادیو
صدا و سیما برای خالی نبودن عریضه و بستن راه انتقاد ، یک برنامه موسیقیایی به نام نیستان در رادیو فرهنگ راه اندازی کرده است که دو روز در هفته(روزهای شنبه و دوشنبه) به مدت دو ساعت(9تا 11 صبح) پخش میشود و البته در سایت صدا و سیما موج رادیو اف ام این برنامه اشتباه درج شده است!!! .
در این برنامه سعی شده است به شکلی فراگیرتر و تخصصی تر به موسیقی اصیل ایرانی پرداخته شود و از کارشناسانی نیز در این امر بهره می برد. اگر شنونده این برنامه بوده باشید حتما تلفنهای پخش شده را شنیده اید که شنوندگان چگونه به سبب این برنامه اظهار خشنودی و رضایت میکنند و حتی یکی از شنوندگان اظهار کرده بود که اگر قرار است یکی از دست اندرکاران این برنامه خدای ناکرده مریض شود وی به جای او مریض شود تا خدشه ای به تولید این برنامه وارد نشود !!!(برنامه روز 16/2/87)
بر هیچکس پوشیده نیست که موفقیت این برنامه نه به خاطرتراوشات و فیوضات فکری دست اندرکاران است که تنها و تنها به سبب موسیقی هایی است که هنرمندان موسیقی ایران زمین طی زحمات خود آنها را خلق کرده اند وکاری که این برنامه میکند این است که آنها را ارائه میدهد و مردم هم از این برنامه تشکر میکنند!! علاقمندان ، به موسیقی ملی عشق می ورزند و دست اندرکاران برنامه خیال کرده اند که برنامه شان خیلی عالی است !!
همچنین به بی تفاوتی همین دست اندرکاران نسبت به تقاضاهای مردم باید توجه کرد و باید ازتملقات مجری آن نیز صحبت کرد که دهها بار تقاضاهای مردم را از زبان خود گفته است و تا کنون به آنها عمل نشده است. مجریی که با بازی با کلمات مرتب از شنوندگان تقدیر میکند ولی بسیاری از مردم درخواست اضافه شدن وقت برنامه و پخش آن در همه روزهای هفته شده اند و تهیه کنندگان برنامه بی توجه به این خواسته همچنان به تمجید و تعریف از شنوندگان می پردازند . از همه نامناسب تر آنکه این شبکه ، تحت عنوان شبکه فرهنگ است ، ولی پخش مستقیم ، جلسات مجلس را در دستور کار خود دارد! احتمالا مسئولین صدا و سیما ، مجادلات و مباحثات مجلس را امری فرهنگی تلقی کرده اند و خواسته اند بدین وسیله به اشاعه فرهنگ مجلس در جامعه بپردازند !!
.. واما نکته مهم و اصلی این است که نبود برنامه دیداری و با ارزش موسیقی ایرانی در تلویزیون ، باعث شده است که شنوندگان به رادیو روی بیاورند و این برنامه را مطلوب بپندارند ، چرا که کاچی به از هیچی است!!
اگر تلویزیون به صورت دیداری ، یک برنامه درخور موسیقی ملی با نشان دادن ساز و خود هنرمندان داشت کسی به این برنامه توجه نمیکرد و همه شیفته دیدن تار نوازی و سنتور نوازی و کمانچه نوازی و ... می شدند که میتوانند به راحتی حرکات دست و ریتم آنها را ببینند. تصور کنید همین برنامه نیستان بدون توجه به سیاستهای پوچ تلویزیون و به صورت معقولانه از تلویزیون پخش شود ، در آن صورت آیا نیستان رادیو فرهنگ میتوانست این همه مخاطب سینه چاک و پیش مرگ داشته باشد!!!؟
چگونه بود که تا چندی پیش بر زبان آوردن ایراج و گلپا جرم بود ولی در نیستان ، ایشان را استاد ایرج و استاد گلپا صدا می زنند و برخی مواقع آوازهایی از این هنرمندان نیز پخش میشود .؟
نیستان به سبب خلا برنامه های موسیقی تلویزیون نیستان شده است. حتی دو برنامه موسیقیایی تلویزیون هم حذف می شوند تا نیستان بیشتر پر و بال بگیرد . برنامه "با کاروان شعر و موسیقی" و "آوای ایرانی" هر دو ظرف مدت کوتاهی تعطیل شدند و صدا و سیما که همیشه به فکر مخاطبانش است!!! هیچ توضیحی در این باره نداد.
همچنین در این برنامه به هنرمندان جوان و آثارشان بها داده نمیشود وهمیشه آثاری از سده و دهه های گذشته پخش می شود .
کارشناس ردیف نوازی برنامه در تاریخ 21/2/87 اظهار نمود که مردم باید موسیقی های شاد گوش دهند و به موسیقی های غمگین گوش فرا ندهند . معلوم نیست ایشان چگونه میتوانند توجیه کنند که مثلا آواز دشتی و یا همین اصفهانی که تدریس میکنند جزو موسیقی شاد است یا غمگین و آیا باید به اینها گوش داد یا نه؟!!
سخن آخر اینکه صدا و سیما موافق پخش مناسب موسیقی اصیل نیست و اینگونه برنامه ها تنها برای خالی نبودن عریضه و داشتن جواب برای مخالفان و از زیر بار مسئولیت شانه خالی کردن است . مخالفانی که تنها حرفشان و جرمشان این است که میگویند موسیقی ملی را درست نشان دهید ، به شعور مخاطب توهین نکنید و ساز و نوازنده را در پشت دیوار مخفی نکنید ، به موسیقی اصیل در سریالها و برنامه های خود توهین نکنید و مروج موسیقی غرب نباشید !...همین ....!
به نقل از وبلاگ آواز
مهدی مبتقا
مهدی مبتقا
وی آموزش آواز را نزد اساتید ی همچون ، صدیق تعریف ، رضوی سروستانی ، صدیف ، محسن کرامتی و تئوری موسیقی ایرانی را نزد دکتر عمومی و آواز دسته جمعی را در محضر استاد حسین علیزاده آوزش تئوری موسیقی و تلفیق شعر و موسیقی را نزد استاد محمد رضا لطفی به انجام رسانید .وی در حال حاضر در رشته کارشناسی موسیقی دانشکده هنر و معماری تحصیل میکند . از جمله فعالیتهای وی تدریس آواز در مکتب خانه مبرزا عبدالله متعلق به استاد محمدرضا لطفی و آموزشگاهها و انجمن موسیقی همدان می باشد .
وی کنسرتهای متعددی همراه با گروه هایی همچون نغمه ، ملک ، نیستان و طلوع در ایران داشته و فستیوال های خارجی کنسرت موسیقی ایرانی به نفع دایره المعارف ایرانیکا در امارات و همچنین کنسرت افتخاری در فستیوال بین المللی قوبانچی نیز اجرا نموده است .
جلالیان مدرس و نوازنده تنبک
متولد اول فروردین 1354 همدان
استادان داریوش زرگری ، بهمن رجبی ، سعید لطفی
برخی فعالیتهای موسیقیایی
شرکت در گروه تنبک نوازان و گروه سه تار نوازن به سرپرستی زنده یاد داریوش زرگری و اجرای کنسرت موسیقی در باشگاه معلمان همدان 1371 – تدریس موسیقی در مراکز هنری در تهران و همدان از سال 1371 – شرکت در کلاسهای استاد بهمن رجبی از شهریور 1372 تا پایان سال 1375 و گذراندن دوره فوق عالی – کنسرتهای ابوعطا ، کنسرت چهارگاه و کنسرت همساز همراه با جلال دوستی، حسن خوش نوا و گروه تنبک نوازان تالار فجر همدان 1374 تا 1376 – کنسرتهای متعدد همراه با گروه نهیب در هنرستان موسیقی تهران ، تالار محراب و تالار رودکی فرهنگسرای نیاوران تهران و ... از سال 1376 تا 1385 –کنسرت همراه با گروه نغمه تالار فجر همدان - همنوازی در آلبوم معرفی هنرمندان جوان زیر نظر استاد حسین علیزاده 1379 – ایده پردازی،مدیرت و برنامه ریزی سری کنسرتهای ماهانه انجمن موسیقی همدان همراه با هنرمندان صادق چراغی و سعید اسدی 1379 – کنسرت همراه با گروه بامشاد تالار فجر همدان-کنسرت همراه با هربانگ،قشم فضای باز 1379 در تالار آبگینه تهران (به نفه کودکان و نوجوانان) و تالار شفق 1383 – کنسرت به یاد زنده یاد داریوش زرگری دونوازی با جلال دوستی ، تالار فجر همدان 1381 – کنسرت همراه با گروه سلمک تهران تالار ارسباران 1382 – کنسرت براز زلزله زدگان بم در شهر اصفهان 1382 – برنامه ریزی و اجرای اولین یادمان زنده یاد داریوش زرگری ، همنوازی با جلال دوستی تالار رودکی تهران 1382-دریافت جایزه کشوری با عنوان "بهترین پژوهش سال در زمینه موسیقی کودک" برای ارایه پایان نامه دوره کارشناسی طراحی صنعتی_موسیقی در بازی های پارکی" 1382 – کنسرت در تالار هتل شرایتون شهر دبی (امارات متحده عربی)برای ایرانیان مقیم این کشور1383- کنسرت همراه با استاد مجید درخشانی در دانشگاه اراک 1385 و تالار ابن سینا همدان 28 و 29 دی ماه 1385.
معرفی همدان
گزارش تصويري از جاذبه هاي گردشگري همدان
همدان
=========
همدان یکی از شهر های غربی و کوهستانی ایران می باشد که در استان همدان و در دامنه کوه الوندواقع شده است. همدان یکی از شهرهای تاریخی-فرهنگی و توریستی ایران به شمار می رود. این شهر در سیصد و شصت کیلومتری جنوب غربی تهران، در ارتفاع ۱۸۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
میدان مرکزی (میدان امام خمینی ره) این شهر توسط مهندسان آلمانی طراحی شده و به نقشه شعاعی معروف است که ۶ خیابان اصلی بطور موازی به میدان اصلی شهر وصل شده و بلوارها بصورت رینگهای اول و دوم آنها را منقطع کرده که در نوع خود کم نظیر است و در ابتدای هر خیابان اصلی دو گنبد نقرهای رنگ به تعداد ۱۲ گنبد بنام هر یک از امامان شیعه تعبیه شدهاست
آرامگاه بو علی سینا در همدان
جایگاه تاریخی همدان
===========
لوح زرین به نام آریامنه ( یافت شده در تپه ی باستانی هگمتانه )
همدان، اولین پایتخت نخستین تشکیلات حکومتی در ایران بوده، که در آن دوره هگمتانه نامیده میشدهاست.
آثار مکشوفه از تپه باستانی هگمتانه و نیز کتیبههای گنج نامه آثاری از آن زمان میباشند. آثار تاریخی، فرهنگی متعدد موجود در همدان، موجب شد تا در جلسه مورخ ۱۳۷۰/۲/۲ شورای عالی شهرسازی و معماری کشور، همدان به عنوان یکی از شش شهر تاریخی، فرهنگی کشور شناخته شود.
همچنین کاوشهای باستانشناسی انجام شده در تپه گیان نهاوند و وجود تپه باستانی باباکمال و مهاجرت حَبَقّوق پیامبر به تویسرکان، (حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح) نیز حاکی از قدمت این دو شهر میباشد.
مهاجرتهای اقوام آریایی نژاد ماد ازحدود ۳۵۰۰ سال پیش به منطقه غرب ایران و محدوده فعلی استان همدان واختلاط و سلوک آنان با اقوام مستقر در منطقه به تدریج منجر به شکل گیری نخستین حکومت فراگیربه مرکزیت هگمتانه (همدان) در فلات قاره ایران گشت و این حکومت در ۶۵۰ قبل از میلاد در اوج اقتدار خود ضمن غلبه بر بزرگترین قدرت سیاسی و نظامی آن عصر یعنی دولت آشور قلمرو خود ار از شرق به آسیای میانه و در غرب به قلب آسیای صغیر بسط داد. بر اساس نوشتههای هرودوت ورخ یونانی بدستور دیااکو نخستین پادشاه ماد در هگمتانه (همدان) پایتخت آنان استحکامات عظیمی شامل قلاع تو در تو و قصرهای سلطنتی برپا گشت.
اکثریت محققین علوم تاریخ و باستانشناسی را عقیده بر این است که تپه امروزی هگمتانه در دل شهر همدان برجای مانده بقایای همین تأسیسات میباشد. این تپه طی چندین سال اخیر مورد کاوشهای باستانشناسی قرارگرفته وکارگاههای کاوش واشیا ﺀ بدست آمده در معرض دید علاقمندان قرار دارد.
همچنین انجام حفاریهای باستانشناسی در تپههای گودین نزدیک کنگاور در استان کرمانشاه و نوشیجان در ملایر گوشههایی از فرهنگ و تمدن اقوام ماد را در این زمان بر ما آشکار ساخته که از جمله آنها میتوان به نخستین اشکال خط ونگارش و سکههای اولیه و مظاهر فرهنگ دینی و معماری ایرانی اشاره نمود.
از دوره هخامنشیان علاوه بر سنگ نبشتههای میخی گنجنامه همدان تعداد قابل توجهی اشیا ﺀ زرین و سیمین و نیز بقایای کاخهای سنگی بیادگار ماندهاست که علاقمندان میتوانند از آنها در موزه ملی کشور و موزه تپه هگمتانه بازدید کنند از دورههای سلوکی واشکانی در همدان مجسمه شیر سنگی و گورستان پارتی و در نهاوند نشانههایی از یک معبد برجای است.
شهر همدان در دوره ساسانی یکی از ضرابخانههای این حکومت بوده وسکههای متعددی از این دوره در دست میباشد. شهر نهاوند نیز در این زمان دارای اهمیت ویژهای بود و دژ مستحکمی در آن قرارداشت ویکی از مراکز ایالات اسپهبد نشین هفتگانه این دوره بود.
اعراب در یورش به ایران فتح نهاوند را فتح الفتوح نامیدند و گشودن همدان را به سال ۶۴۵ میلادی پس از فتح نهاوند بزرگترین پیروزی خود بر ساسانیان شمردهاند. از آثار این دوره میتوان به غار قلعه جوق در فامنین و بقایای قلعهای در همان محل اشاره کرد.
نفوذ و گسترش اسلام درایران تغییرات وتکامل شگرفی را بر پایه تعالیم اسلام واصول هنرها و معماری قدیمی کشور سبب شد. ازاین دوره ۱۴۰۰ ساله در نقاط مختلف استان یادمانهای متعددی برجای مانده که اهم آنها عبارتاند از:بنای بسیار زیبا و ارزشمند گنبد علویان از دوره سلجوقی – برج قربان – بقعه استر ومردخای – بقعه خضر از قرون ۷تا۹ هجری در همدان امامزده ازناو از دوره سلجوقی در فامنین – امامزاده هود واظهر در رزن و بقعه حبقوق نبی در تویسرکان از قرن هشتم –امامزاده یحیی – امامزاده حسین و امامزاده اسماعیل د ر همدان و نیز کاروانسرای فرسفج و مدرسه علوم دینی شیخ علیخان زنگنه در تویسرکان – آب انبار وسنگ نبشتهای معروف به کتیبه آقاجان بلاغی مربوط به بنای یک سد در اسدآباد – یخچال میرفتاح در ملایر وحمام حاج آقا تراب در نهاوند ونیز تعدادی پل شامل پل شکسته (خسروآباد)در اسدآباد- پل کوریجان و آبشینه در همدان پل جهان آباد در فامنین – پل فرسفج ومجموعه بازار در تویسرکان و پل زرامین در نهاوند جملگی از دوره صفوی و بازار, مسجد جامع و میدان امام همدان و بازار ملایر از ابنیه مهم بعداز دوره صفوی.
آب و هوا و مشخصات جغرافیایی همدان
=====================
شهرستان همدان با وسعتی حدود ۴۱۱۸ کیلومتر مربع، از خط الراس رشته کوه الوند تا مرزهای شرقی استان کشیده شدهاست.
شرقیترین نقطه این شهرستان ۴۹ درجه و ۲۷ دقیقه غربیترین آن ۴۸ درجه و ۲۰ دقیقه از نصف النهار گروینچ فاصله دارد و در حد فاصل ۳۴ درجه و ۳۵ دقیقه، تا ۳۵ درجه عرض شمالی واقع شدهاست. شهرستان همدان، از شمال به شهرستانهای رزن و کبودرآهنگ، از جنوب به تویسرکان و ملایر، از شرق به استان مرکزی و از غرب به شهرستان بهار محدود میشود.
در جنوب شهرستان همدان، ارتفاعات کوهستان الوند قرار دارد، که خط الراس این ارتفاعات مرز طبیعی شهرستانهای همدان و تویسرکان را تشکیل میدهد و دشتهای همدان، قهاوند، دشت نشر و قسمتی از دشت رزن - فامنین در حد فاصل این ارتفاعات قرار گرفتهاند.
بلندترین نقطه شهرستان همدان در قله الوند با ارتفاع ۳۵۸۴ متر و پستترین نقطه آن زمینهای عمر آباد با ارتفاع ۱۶۰۰ متر است، که محل خروج رود قره چای میباشد. متوسط ارتفاع این شهرستان نیز از سطح دریا حدود ۱۸۵۰ متر است.
این شهرستان بر اساس سرشماری عمومی سال ۱۳۷۵ دارای ۵۶۳۴۶۶ نفر جمعیت و تراکم نسبی ۸/۱۳۶ در هر کیلومتر میباشد و از پنج شهر همدان، مریانج، فامنین، جورقان و قهاوند و ۳ بخش و ۱۲ دهستان تشکیل شدهاست و مردم ساکن در مراکز شهرهای آن به فارسی ودر روستاها، عمدتاً به ترکی، فارسی، لری و کردی سخن میگویند. آب و هوای همدان سرد است و در فصل زمستان زمین پوشیده از برف میشود.تابستان همدان معتدل و زمستان طولانی و سرد و برفی است.همچنین کمترین دمای ثبت شده در شهر همدان 43- درجه است که در زمستان سال 1342 ثبت گردیده و از این حیث در ایران رکورد دار است.
شخصیت های معروف همدان
==============
دانشمندان همدان
================
خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی- وزیر دانشمند و موسس دانشگاه ربع رشیدی- صاحب جامع التواریخ.
پرفسور توفیق موسیوند (نخست طراح و پیوندزن قلب مصنوعی).
پروفسور سعید شاملو بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران، متولد سال ۱۳۰۸ ملایر
پرفسور هوشنگ راستان متولد ملایر و جراح قلب و عروق و مبتکر روش جراحی قلب کنو-راستان
استاد دکتر محمد علی طوسی متولد سال ۱۳۱۰ ملایر - مولف، مترجم، و استاد رشتهٔ مدیریت
دکتر هوشنگ طیبی متولد سال ۱۹۱۹ ملایر (نام دکتر طیبی و همکارانش روی ۳ سندرم گذاشته شدهاست)
دکتر احمد محمدی متولد ملایر و چهره برگزیده در نخستین همایش چهرههای ماندگار
دکتر حسین غیور اولین مدرس علوم ریاضیات در دانشگاه تهران [متوفی در سال ۱۳۷۹شمسی]
پرفسور احسان ا.. حاجیلو جراح مغز و اعصاب
پرفسور محمد خانجانی پرفسور در رشته کشاورزی در سطح کشور ودکترای حشره شناسی
دکتر علی پذیرنده دکتری هستهای از انگلستان
دکتر حجت ا.. قدیمی دکتری معماری از امریکا مدرس دانشگاههای تهران
شاعران
=========
قهرمان خان پاکبین ملایری (اهل روستای آورزمان ملایر)
فخرالدین اسعد کَرکانی (اهل روستای کَرکان ملایر و صاحب منظومه ویس و رامین)
باباطاهر.
رضی الدین آرتیمانی: صاحب معروفترین و ارزندهترین ساقی نامه ادبیات فارسی.
کلیم کاشانی
مصطفی رحماندوست مانی- شاعر معاصر - مقیم آلمان
مسعود سعد سلمان
حبسیه سرای مشهور مفتون همدانی
غمام
ناهید همدانی
موسیقی دانان
===========
عاشیق حیدر محمودی خواننده و نوازنده ساز ترکی چوگور
استاد مرحوم مسعود جمالی (بداهه نواز بزرگ تار. خود آموخته)
عباس شریفی (تنبک نواز)
استاد مرحوم داریوش زرگری
سعید جلالیان (مدرس و نوازنده تنبک. از شاگردان مرحوم داریوش زرگری و استاد بهمن رجبی)
جلال دوستی (نوازنده تار و سه تار. از شاگردان مرحوم داریوش زرگری و ارشد تهماسبی)
حسين طاهرزاده تويسرکاني ( استاد مسلم آواز ايران )
عارفان همدانی
==========
شيخ محمد جواد انصاری همدانی از عرفا و سالكان نامدار معاصر
عین القضات همدانی شهید و عارف برداررفته، سوزانده و خاکستر بر باد رفته
ملا محمدتقی همدانی- عارف و سخنور روشندل.
هنرمندان همدان
================
عبدالله طالع همدانی - آهنگساز، ترانه سرا، خواننده و نوازندهٔ نامی همعصر عارف
مسعود شیخ -متولد ۱۳۲۶ در منطقه کولانج همدان.نقاش- مجسمه ساز-مبتکر سبک نوین نقاشی ثبت شده(شیخیزم). از پیشکسوتان هنر معاصر ایران.
پرویز پرستویی -ستاره شهیر سینما متولد روستای چارلی از بخش رزن
مسعود جعفری جوزانی - کارگردان سینما و متولد روستای جوزان ملایر
محمودصفری روشن مجسمه ساز و مدرس رشته سفال و سرامیک متولد لالجین
قدیر فرهادی نوازنده زبردست تنبور متولد گنده جین
حاج عسگر عسگری استاد سفالساز لالجینی که با وجود کبر سن هنوز به کار خود ادمه می دهد.
سحر جعفری جوزانی
حسین یاری - بازیگر سینما و متولد ۱۳۴۶ ملایر
محمدرضا کریمی صارمی متولد سال ۱۳۴۳ ملایر - تهیه کننده سینما
عباس محبی - هنرمند رادیو و تلویزیون و اهل ملایر
ویگن - خواننده و آهنگ ساز متوفی
هانیه توسلی
سوزان روشن
استادداریوش زرگری استاد برجسته تنبک ایران
استاد احمد تیموریان از بزرگترین خوشنویسان ایران
احمد رضا درویش کارگردان اهل شهرستان تويسرکان
محمود بهرامي بازيگر پيشکسوت اهل شهرستان تويسرکان
امیر شهاب رضویان کارگردان
حقوق دانان
===========
شیرین عبادی - حقوقدان برجسته و برندهٔ جایزه صلح نوبل ۲۰۰۳
ورزشكاران نامی
==============
مسعود مصطفی جوکار
میثم مصطفی جوکار
جمال میرازیی
عباس بیگلربیگی
احمد جمشیدیان
امانوئل آغاسیان(پدر آندره آغاسی) بوکسور سابق تیم ملی ایران در مسابقات المپیک ۱۹۴۸ لندن.
آثار تاریخی
=========
كتیبه های میخی گنجنامه در همدان
آرامگاه بوعلی سینا دانشمند و طبیب نامی ایرانی - آرامگاه باباطاهر - گنبد علویان - بقعه استرومرخای- برج قربان - تپه هگمتانه - غار علیصدر-کتیبههای گنجنامه- مجسمه شیر سنگی - بازار همدان- قبر اسکندر -مسجدجامع همدان-کلیسای پروتستان-کلیسای رافاییل -خانه شهبازیان-میدان امام خمینی ره-قلعه دختر(قیزقلعه سی)-تپه پیسا-تپه مصلی-عمارت باغ نظر-گورستان پارتی- بقعه خضر-آرامگاه عارف قزوینی-سرای قلمدانی.
آثار و مكان های مذهبی
================
امامزاده عبدالله، امامزاده یحیی، امامزاده حسین، امامزاده اسماعیل، امامزاده محسن، امامزاده هادی ابن علی، امامزاده اسماعیل و امامزاده اهل بن علی.
سوغات همدان
==========
سفال و سرامیک، چرم و کالای چرمی، فرش، گلیم و جاجیم، انگشت پیچ، سیر تند، شیر شیره، قیسی، مویز، شیره انگور، کماج، حلوا زرده.
صنایع دستی
==========
صنایع دستی به ویژه از نظر صنایع چرمسازی , قالیبافی و گلیم بافی و به ویژه با توجه به وجود شهر لالجین به عنوان قطب سفال سازی و سرامیک کشور محسوب میشود.
دانشگاه ها
=========
دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه صنعتی همدان
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان همدان
دانشگاه آزاد اسلامی همدان
دانشگاه تربیت معلم باهنر
دانشگاه تربیت معلم ابن سینا
دانشگاه پیام نور همدان
دانشگاه جامع علمی کاربردی همدان
دانشکده حضرت زینب کبری(س)
دانشکده فنی مفتح همدان
دانشگاه خوارزمی ملایر
دانشگاه توسعه و عمران
دانشگاه پیام نور لالجین
شهرستانها
===========
اسدآباد | بهار | تویسرکان | رزن | کبودرآهنگ | ملایر | نهاوند | همدان
شهرها
=============
گزارش تصويري از جاذبه هاي گردشگري همدان
همدان
=========
همدان یکی از شهر های غربی و کوهستانی ایران می باشد که در استان همدان و در دامنه کوه الوندواقع شده است. همدان یکی از شهرهای تاریخی-فرهنگی و توریستی ایران به شمار می رود. این شهر در سیصد و شصت کیلومتری جنوب غربی تهران، در ارتفاع ۱۸۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
میدان مرکزی (میدان امام خمینی ره) این شهر توسط مهندسان آلمانی طراحی شده و به نقشه شعاعی معروف است که ۶ خیابان اصلی بطور موازی به میدان اصلی شهر وصل شده و بلوارها بصورت رینگهای اول و دوم آنها را منقطع کرده که در نوع خود کم نظیر است و در ابتدای هر خیابان اصلی دو گنبد نقرهای رنگ به تعداد ۱۲ گنبد بنام هر یک از امامان شیعه تعبیه شدهاست
آرامگاه بو علی سینا در همدان
جایگاه تاریخی همدان
===========
لوح زرین به نام آریامنه ( یافت شده در تپه ی باستانی هگمتانه )
همدان، اولین پایتخت نخستین تشکیلات حکومتی در ایران بوده، که در آن دوره هگمتانه نامیده میشدهاست.
آثار مکشوفه از تپه باستانی هگمتانه و نیز کتیبههای گنج نامه آثاری از آن زمان میباشند. آثار تاریخی، فرهنگی متعدد موجود در همدان، موجب شد تا در جلسه مورخ ۱۳۷۰/۲/۲ شورای عالی شهرسازی و معماری کشور، همدان به عنوان یکی از شش شهر تاریخی، فرهنگی کشور شناخته شود.
همچنین کاوشهای باستانشناسی انجام شده در تپه گیان نهاوند و وجود تپه باستانی باباکمال و مهاجرت حَبَقّوق پیامبر به تویسرکان، (حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح) نیز حاکی از قدمت این دو شهر میباشد.
مهاجرتهای اقوام آریایی نژاد ماد ازحدود ۳۵۰۰ سال پیش به منطقه غرب ایران و محدوده فعلی استان همدان واختلاط و سلوک آنان با اقوام مستقر در منطقه به تدریج منجر به شکل گیری نخستین حکومت فراگیربه مرکزیت هگمتانه (همدان) در فلات قاره ایران گشت و این حکومت در ۶۵۰ قبل از میلاد در اوج اقتدار خود ضمن غلبه بر بزرگترین قدرت سیاسی و نظامی آن عصر یعنی دولت آشور قلمرو خود ار از شرق به آسیای میانه و در غرب به قلب آسیای صغیر بسط داد. بر اساس نوشتههای هرودوت ورخ یونانی بدستور دیااکو نخستین پادشاه ماد در هگمتانه (همدان) پایتخت آنان استحکامات عظیمی شامل قلاع تو در تو و قصرهای سلطنتی برپا گشت.
اکثریت محققین علوم تاریخ و باستانشناسی را عقیده بر این است که تپه امروزی هگمتانه در دل شهر همدان برجای مانده بقایای همین تأسیسات میباشد. این تپه طی چندین سال اخیر مورد کاوشهای باستانشناسی قرارگرفته وکارگاههای کاوش واشیا ﺀ بدست آمده در معرض دید علاقمندان قرار دارد.
همچنین انجام حفاریهای باستانشناسی در تپههای گودین نزدیک کنگاور در استان کرمانشاه و نوشیجان در ملایر گوشههایی از فرهنگ و تمدن اقوام ماد را در این زمان بر ما آشکار ساخته که از جمله آنها میتوان به نخستین اشکال خط ونگارش و سکههای اولیه و مظاهر فرهنگ دینی و معماری ایرانی اشاره نمود.
از دوره هخامنشیان علاوه بر سنگ نبشتههای میخی گنجنامه همدان تعداد قابل توجهی اشیا ﺀ زرین و سیمین و نیز بقایای کاخهای سنگی بیادگار ماندهاست که علاقمندان میتوانند از آنها در موزه ملی کشور و موزه تپه هگمتانه بازدید کنند از دورههای سلوکی واشکانی در همدان مجسمه شیر سنگی و گورستان پارتی و در نهاوند نشانههایی از یک معبد برجای است.
شهر همدان در دوره ساسانی یکی از ضرابخانههای این حکومت بوده وسکههای متعددی از این دوره در دست میباشد. شهر نهاوند نیز در این زمان دارای اهمیت ویژهای بود و دژ مستحکمی در آن قرارداشت ویکی از مراکز ایالات اسپهبد نشین هفتگانه این دوره بود.
اعراب در یورش به ایران فتح نهاوند را فتح الفتوح نامیدند و گشودن همدان را به سال ۶۴۵ میلادی پس از فتح نهاوند بزرگترین پیروزی خود بر ساسانیان شمردهاند. از آثار این دوره میتوان به غار قلعه جوق در فامنین و بقایای قلعهای در همان محل اشاره کرد.
نفوذ و گسترش اسلام درایران تغییرات وتکامل شگرفی را بر پایه تعالیم اسلام واصول هنرها و معماری قدیمی کشور سبب شد. ازاین دوره ۱۴۰۰ ساله در نقاط مختلف استان یادمانهای متعددی برجای مانده که اهم آنها عبارتاند از:بنای بسیار زیبا و ارزشمند گنبد علویان از دوره سلجوقی – برج قربان – بقعه استر ومردخای – بقعه خضر از قرون ۷تا۹ هجری در همدان امامزده ازناو از دوره سلجوقی در فامنین – امامزاده هود واظهر در رزن و بقعه حبقوق نبی در تویسرکان از قرن هشتم –امامزاده یحیی – امامزاده حسین و امامزاده اسماعیل د ر همدان و نیز کاروانسرای فرسفج و مدرسه علوم دینی شیخ علیخان زنگنه در تویسرکان – آب انبار وسنگ نبشتهای معروف به کتیبه آقاجان بلاغی مربوط به بنای یک سد در اسدآباد – یخچال میرفتاح در ملایر وحمام حاج آقا تراب در نهاوند ونیز تعدادی پل شامل پل شکسته (خسروآباد)در اسدآباد- پل کوریجان و آبشینه در همدان پل جهان آباد در فامنین – پل فرسفج ومجموعه بازار در تویسرکان و پل زرامین در نهاوند جملگی از دوره صفوی و بازار, مسجد جامع و میدان امام همدان و بازار ملایر از ابنیه مهم بعداز دوره صفوی.
آب و هوا و مشخصات جغرافیایی همدان
=====================
شهرستان همدان با وسعتی حدود ۴۱۱۸ کیلومتر مربع، از خط الراس رشته کوه الوند تا مرزهای شرقی استان کشیده شدهاست.
شرقیترین نقطه این شهرستان ۴۹ درجه و ۲۷ دقیقه غربیترین آن ۴۸ درجه و ۲۰ دقیقه از نصف النهار گروینچ فاصله دارد و در حد فاصل ۳۴ درجه و ۳۵ دقیقه، تا ۳۵ درجه عرض شمالی واقع شدهاست. شهرستان همدان، از شمال به شهرستانهای رزن و کبودرآهنگ، از جنوب به تویسرکان و ملایر، از شرق به استان مرکزی و از غرب به شهرستان بهار محدود میشود.
در جنوب شهرستان همدان، ارتفاعات کوهستان الوند قرار دارد، که خط الراس این ارتفاعات مرز طبیعی شهرستانهای همدان و تویسرکان را تشکیل میدهد و دشتهای همدان، قهاوند، دشت نشر و قسمتی از دشت رزن - فامنین در حد فاصل این ارتفاعات قرار گرفتهاند.
بلندترین نقطه شهرستان همدان در قله الوند با ارتفاع ۳۵۸۴ متر و پستترین نقطه آن زمینهای عمر آباد با ارتفاع ۱۶۰۰ متر است، که محل خروج رود قره چای میباشد. متوسط ارتفاع این شهرستان نیز از سطح دریا حدود ۱۸۵۰ متر است.
این شهرستان بر اساس سرشماری عمومی سال ۱۳۷۵ دارای ۵۶۳۴۶۶ نفر جمعیت و تراکم نسبی ۸/۱۳۶ در هر کیلومتر میباشد و از پنج شهر همدان، مریانج، فامنین، جورقان و قهاوند و ۳ بخش و ۱۲ دهستان تشکیل شدهاست و مردم ساکن در مراکز شهرهای آن به فارسی ودر روستاها، عمدتاً به ترکی، فارسی، لری و کردی سخن میگویند. آب و هوای همدان سرد است و در فصل زمستان زمین پوشیده از برف میشود.تابستان همدان معتدل و زمستان طولانی و سرد و برفی است.همچنین کمترین دمای ثبت شده در شهر همدان 43- درجه است که در زمستان سال 1342 ثبت گردیده و از این حیث در ایران رکورد دار است.
شخصیت های معروف همدان
==============
دانشمندان همدان
================
خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی- وزیر دانشمند و موسس دانشگاه ربع رشیدی- صاحب جامع التواریخ.
پرفسور توفیق موسیوند (نخست طراح و پیوندزن قلب مصنوعی).
پروفسور سعید شاملو بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران، متولد سال ۱۳۰۸ ملایر
پرفسور هوشنگ راستان متولد ملایر و جراح قلب و عروق و مبتکر روش جراحی قلب کنو-راستان
استاد دکتر محمد علی طوسی متولد سال ۱۳۱۰ ملایر - مولف، مترجم، و استاد رشتهٔ مدیریت
دکتر هوشنگ طیبی متولد سال ۱۹۱۹ ملایر (نام دکتر طیبی و همکارانش روی ۳ سندرم گذاشته شدهاست)
دکتر احمد محمدی متولد ملایر و چهره برگزیده در نخستین همایش چهرههای ماندگار
دکتر حسین غیور اولین مدرس علوم ریاضیات در دانشگاه تهران [متوفی در سال ۱۳۷۹شمسی]
پرفسور احسان ا.. حاجیلو جراح مغز و اعصاب
پرفسور محمد خانجانی پرفسور در رشته کشاورزی در سطح کشور ودکترای حشره شناسی
دکتر علی پذیرنده دکتری هستهای از انگلستان
دکتر حجت ا.. قدیمی دکتری معماری از امریکا مدرس دانشگاههای تهران
شاعران
=========
قهرمان خان پاکبین ملایری (اهل روستای آورزمان ملایر)
فخرالدین اسعد کَرکانی (اهل روستای کَرکان ملایر و صاحب منظومه ویس و رامین)
باباطاهر.
رضی الدین آرتیمانی: صاحب معروفترین و ارزندهترین ساقی نامه ادبیات فارسی.
کلیم کاشانی
مصطفی رحماندوست مانی- شاعر معاصر - مقیم آلمان
مسعود سعد سلمان
حبسیه سرای مشهور مفتون همدانی
غمام
ناهید همدانی
موسیقی دانان
===========
عاشیق حیدر محمودی خواننده و نوازنده ساز ترکی چوگور
استاد مرحوم مسعود جمالی (بداهه نواز بزرگ تار. خود آموخته)
عباس شریفی (تنبک نواز)
استاد مرحوم داریوش زرگری
سعید جلالیان (مدرس و نوازنده تنبک. از شاگردان مرحوم داریوش زرگری و استاد بهمن رجبی)
جلال دوستی (نوازنده تار و سه تار. از شاگردان مرحوم داریوش زرگری و ارشد تهماسبی)
حسين طاهرزاده تويسرکاني ( استاد مسلم آواز ايران )
عارفان همدانی
==========
شيخ محمد جواد انصاری همدانی از عرفا و سالكان نامدار معاصر
عین القضات همدانی شهید و عارف برداررفته، سوزانده و خاکستر بر باد رفته
ملا محمدتقی همدانی- عارف و سخنور روشندل.
هنرمندان همدان
================
عبدالله طالع همدانی - آهنگساز، ترانه سرا، خواننده و نوازندهٔ نامی همعصر عارف
مسعود شیخ -متولد ۱۳۲۶ در منطقه کولانج همدان.نقاش- مجسمه ساز-مبتکر سبک نوین نقاشی ثبت شده(شیخیزم). از پیشکسوتان هنر معاصر ایران.
پرویز پرستویی -ستاره شهیر سینما متولد روستای چارلی از بخش رزن
مسعود جعفری جوزانی - کارگردان سینما و متولد روستای جوزان ملایر
محمودصفری روشن مجسمه ساز و مدرس رشته سفال و سرامیک متولد لالجین
قدیر فرهادی نوازنده زبردست تنبور متولد گنده جین
حاج عسگر عسگری استاد سفالساز لالجینی که با وجود کبر سن هنوز به کار خود ادمه می دهد.
سحر جعفری جوزانی
حسین یاری - بازیگر سینما و متولد ۱۳۴۶ ملایر
محمدرضا کریمی صارمی متولد سال ۱۳۴۳ ملایر - تهیه کننده سینما
عباس محبی - هنرمند رادیو و تلویزیون و اهل ملایر
ویگن - خواننده و آهنگ ساز متوفی
هانیه توسلی
سوزان روشن
استادداریوش زرگری استاد برجسته تنبک ایران
استاد احمد تیموریان از بزرگترین خوشنویسان ایران
احمد رضا درویش کارگردان اهل شهرستان تويسرکان
محمود بهرامي بازيگر پيشکسوت اهل شهرستان تويسرکان
امیر شهاب رضویان کارگردان
حقوق دانان
===========
شیرین عبادی - حقوقدان برجسته و برندهٔ جایزه صلح نوبل ۲۰۰۳
ورزشكاران نامی
==============
مسعود مصطفی جوکار
میثم مصطفی جوکار
جمال میرازیی
عباس بیگلربیگی
احمد جمشیدیان
امانوئل آغاسیان(پدر آندره آغاسی) بوکسور سابق تیم ملی ایران در مسابقات المپیک ۱۹۴۸ لندن.
آثار تاریخی
=========
كتیبه های میخی گنجنامه در همدان
آرامگاه بوعلی سینا دانشمند و طبیب نامی ایرانی - آرامگاه باباطاهر - گنبد علویان - بقعه استرومرخای- برج قربان - تپه هگمتانه - غار علیصدر-کتیبههای گنجنامه- مجسمه شیر سنگی - بازار همدان- قبر اسکندر -مسجدجامع همدان-کلیسای پروتستان-کلیسای رافاییل -خانه شهبازیان-میدان امام خمینی ره-قلعه دختر(قیزقلعه سی)-تپه پیسا-تپه مصلی-عمارت باغ نظر-گورستان پارتی- بقعه خضر-آرامگاه عارف قزوینی-سرای قلمدانی.
آثار و مكان های مذهبی
================
امامزاده عبدالله، امامزاده یحیی، امامزاده حسین، امامزاده اسماعیل، امامزاده محسن، امامزاده هادی ابن علی، امامزاده اسماعیل و امامزاده اهل بن علی.
سوغات همدان
==========
سفال و سرامیک، چرم و کالای چرمی، فرش، گلیم و جاجیم، انگشت پیچ، سیر تند، شیر شیره، قیسی، مویز، شیره انگور، کماج، حلوا زرده.
صنایع دستی
==========
صنایع دستی به ویژه از نظر صنایع چرمسازی , قالیبافی و گلیم بافی و به ویژه با توجه به وجود شهر لالجین به عنوان قطب سفال سازی و سرامیک کشور محسوب میشود.
دانشگاه ها
=========
دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه صنعتی همدان
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان همدان
دانشگاه آزاد اسلامی همدان
دانشگاه تربیت معلم باهنر
دانشگاه تربیت معلم ابن سینا
دانشگاه پیام نور همدان
دانشگاه جامع علمی کاربردی همدان
دانشکده حضرت زینب کبری(س)
دانشکده فنی مفتح همدان
دانشگاه خوارزمی ملایر
دانشگاه توسعه و عمران
دانشگاه پیام نور لالجین
شهرستانها
===========
اسدآباد | بهار | تویسرکان | رزن | کبودرآهنگ | ملایر | نهاوند | همدان
شهرها
=============
ازندریان | اسدآباد | برزول | بهار | تویسرکان | جورقان | جوکار | دمق | رزن | زنگنه | سامن | سرکان | شیرینسو | صالحآباد | فامنین | فرسفج | فیروزان | قروه درجزین | قهاوند | کبودرآهنگ | گلتپه | گیان | لالجین | مریانج | ملایر | نهاوند | همدان
نقاط دیدنی
===========
آبشار گنجنامه | آتشکده نوشیجان | آرامگاه باباطاهر | آرامگاه بوعلیسینا | امامزاده یحیی | پیست اسکی الوند | تالاب پیرسلیمان | تپه باستانی هگمتانه | سد اکباتان | سرآب گیان | غار علیصدر | گنبد حیقوق نبی | مجسمه شیر سنگی | مقبره باباپیره | موزه تاریخ طبیعی همدان
ازندریان | اسدآباد | برزول | بهار | تویسرکان | جورقان | جوکار | دمق | رزن | زنگنه | سامن | سرکان | شیرینسو | صالحآباد | فامنین | فرسفج | فیروزان | قروه درجزین | قهاوند | کبودرآهنگ | گلتپه | گیان | لالجین | مریانج | ملایر | نهاوند | همدان
نقاط دیدنی
===========
آبشار گنجنامه | آتشکده نوشیجان | آرامگاه باباطاهر | آرامگاه بوعلیسینا | امامزاده یحیی | پیست اسکی الوند | تالاب پیرسلیمان | تپه باستانی هگمتانه | سد اکباتان | سرآب گیان | غار علیصدر | گنبد حیقوق نبی | مجسمه شیر سنگی | مقبره باباپیره | موزه تاریخ طبیعی همدان
