«كيوان ساكت» نوازنده تار و رهبر اركستر ملي اصفهان در گفت‌ وگو با فارس گفت: به همراه اين اركستر 60 نفره كه هم اكنون تمريناتشان را در آموزشگاه نغمه گشايش استاد كسايي انجام مي‌دهند، مهر و يا آبان در اصفهان به اجراي برنامه مي‌پردازيم.
وي افزود: در اين برنامه قطعاتي از جديدترين ساخته‌هاي خودم را به همراه گلچيني از آثار آلبوم‌هاي منتشر شده‌ام اجرا مي‌كنيم.
اين آهنگساز با اشاره به خواننده اركستر گفت: از آنجايي كه محوريت كنسرت بر صداي خواننده نيست،يك خواننده به عنوان يكي از اعضاي اركستر در كنار ما قرار دارد و به همراه سازها قطعاتي را اجرا خواهد كرد.
«ساكت»در خاتمه خاطر نشان كرد:طي ماه‌هاي آينده به همراه اركستر ملي گلستان نيز كنسرتي را برگزار خواهيم كرد.

رهبر ارکستر اصفهان و گرگان در ادامه به مراحل پیشرفت این دو ارکستر اشاره کرد و گفت : متولی ارکستر اصفهان خانواده حسن کسایی به سرپرستی <مهرداد یزدانی> است که تمرین های این ارکستر چندی پیش آغاز شده و قرار است در نیمه دوم مهرماه نخستین اجرای ارکستر اصفهان آغاز شود از سوی دیگر ارکستر گرگان به سرپرستی مسعود رستمی زیر نظر حوزه هنری این استان به تمرین های خود به شکل دوره ای ادامه می دهد. << نقل از خبرگزاری مهر >>

خبرگزاري ميراث فرهنگي_فرهنگ وهنر_: ارکستر ملي اصفهان که چند ماه از عمر تاسيس آن مي گذرد، مهر امسال در اين شهر کنسرت مي دهد.

اين ارکستر که حدود 60 نوازنده دارد، به سرپرستي کيوان ساکت قرار است در اين اجراي خود رپرتواري از موسيقي سنتي ايران را اجرا کند.

کيوان ساکت در اين زمينه به ميراث خبر گفت:« هيچ نهادي دولتي هزينه هاي اين ارکستر را تقبل نکرده است و تمام  مخارج آن توسط آموزشگاه نغمه گشايش که مديريت آن بر عهده آقاي کسايي است، تامين مي‌شود .»

وي عنوان کرد:« نوازنده و هنرمندان بسياري در اصفهان وجود داشته  و اين شهر قابليت هاي بسياري در زمينه موسيقي دارد . کار هنرمندان جوان که در اين کنسرت مي نوازند، بسيار خوب است و کار آنها از نوازندگان بسياري از شهرهاي ديگري که ديده ام بهتر است.»

به گفته ساکت تمرين هاي ارکستر ملي گلستان نيز با موفقيت در حال پيشروي است واحتمالا در پاييز کنسرت‌هايي را در اين شهر اجرا کند.

ساکت به برنامه هاي گروه وزيري اشاره کرد:« گروه وزيري در برگزاري 30 شب کنسرتي که قرار است خانه موسيقي اجرا کند، همکاري دارد و چند کنسرت برگزار مي کند.»

اعتماد :باربد اعلايي؛ <sup>محمدرضا شجريان با گروه جديد خود مردادماه روي صحنه خواهد رفت. روزگذشته در حالي که محمدرضا شجريان در مشهد درگير برگزاري مراسم درگذشت مادر خود بود، همايون شجريان در موسسه فرهنگي، هنري دل آواز مقابل خبرنگاران قرار گرفت تا از شرايط و شکل و شمايل اين کنسرت بگويد؛ کنسرتي که قرار است در روزهاي 8 تا 15 مردادماه در تالار بزرگ وزارت کشور برگزار شود و گروه بين هر دو اجرا يک روز استراحت خواهد داشت. در اين کنسرت همايون شجريان به عنوان نوازنده تنبک و خواننده همراه، مجيد درخشاني (تار) سعيد فرج پوري (کمانچه) محمد فيروزي (بربط) و حسين رضائي نيا به عنوان نوازنده دف، محمدرضا شجريان را همراهي خواهند کرد. مهمترين نکته اين نشست که کنجکاوي هاي بسياري را برانگيخت نحوه فروش بليت هاي اين کنسرت است. در اين باره اعلام شد که فروش بليت ها تنها به شکل اينترنتي و به واسطه سايت موسسه دل آواز (www.delawaz.com) انجام خواهد شد و اين بار هيچ گونه فروش گيشه يي وجود نخواهد داشت. ثبت مشخصات افراد براي خريد از فردا و فروش قرار است از يک مردادماه آغاز شود و تا سقف سه بليت به هر نفر فروخته مي شود.همچنين قيمت بليت ها 25 ،20 ،15 ،10 و 30 هزار تومان درنظرگرفته شده است.در غيبت پدر يکي از خبرنگاران از پسر مي پرسد، آيا تصميم به فعاليت مستقل ندارد؟ همايون شجريان اشاره مي کند که به احتمال زياد امسال و يا سال آينده کنسرت هايي به شکل مستقل برگزار خواهد کرد. او گفت؛ هنوز مشخص نيست که اين کنسرت با ارکستر بزرگ خواهد بود و يا ارکستر سنتي اگر با ارکستر بزرگ باشد از کارهاي گذشته دوباره اجرا خواهم کرد و اگر با ارکستر سنتي باشد کارهاي جديدي اجرا خواهم کرد.در ادامه شجريان صحبت را به سوي کنسرت مردادماه برد و درباره شکل اين کنسرت گفت؛«بخش اول در دستگاه ماهور خواهد بود که تصنيف هايي از ساخته هاي پدر، آقاي فرج کوهي و درخشاني اجرا خواهد شد. بخش دوم هم در افشاري اجرا خواهد شد. او اشاره کرد که همه آثار اين کنسرت کارهاي تازه يي خواهند بود، همچنين شجريان اعلام کرد که بخش دوم کنسرت قبلاً ضبط شده است و احتمالاً هم زمان با کنسرت CD آن ارائه خواهد شد. وي درباره اشعار استفاده شده در اين اجرا گفت؛ اشعار همه از سعدي است و تنها يک شعر از حافظ اجرا خواهد شد و احتمال دارد يک شعر از مولانا هم اجرا کنيم. از همين رو نام کنسرت نيز... «استاد سخن سعدي» در نظر گرفته شده است.در ادامه نشست باز صحبت به فعاليت هاي مستقل همايون شجريان کشيده شد. خبرنگاري از او پرسيد، آيا نگران نيستيد که توانايي هاي شما زير سايه نام پدر قرار بگيرد. همايون شجريان در حالي که در پشت سر او عکسي از پدر قرار گرفته بود، گفت؛ افتخار مي کنم که زير سايه ايشان باشم اما به علت ابراز علاقه هايي که صورت گرفته امسال يا سال آينده کنسرت هايي به شکل مستقل خواهم داشت اما برايم لذت بخش تر اين است که با پدر روي صحنه باشم.در اين نشست هيچ خبري از اظهارنظرهاي جنجالي و خاص محمدرضا شجريان نبود و از اين منظر پسر در نقطه مقابل پدر قرار داشت.

او آشکارا نشان مي داد آنقدر که دغدغه آواز و موسيقي دارد به فن گفت وگو کردن و برخورد با رسانه ها مسلط نيست. پسر از جذابيت هاي پدر به هنگام نشست هاي مطبوعاتي و گفت وگو برخوردار نبود. البته روي صحنه مي تواند حديث ديگري جاري باشد</sup>

 <sup>شرق: تابستان امسال پررونق ترين فصل براي موسيقي حداقل در طول شش سال گذشته است. اجراي محمدرضا لطفي بعد از 24 سال در تهران، کنسرت هاي تلفيقي فرهنگسراي هنر، برنامه هاي متفاوت موسيقي در تالار وحدت و تا دو هفته ديگر کنسرت محمدرضا شجريان با گروه جديدش و بعد هم شاهد کنسرت کامکارها، حسين عليزاده و گروه هم آوايان در تهران خواهيم بود، بيچاره شهرستاني ها.شجريان بعد از چندين هفته پرکاري در اروپا و اجراي کنسرت هاي متعدد در بهار امسال بعد از يک سال و نيم دوباره در تالار کشور به همراه گروه «آوا» متشکل از همايون شجريان خواننده همراه و نوازنده تنبک، مجيد درخشاني نوازنده تار، سعيد فرج پوري نوازنده کمانچه و محمد فيروزي نوازنده عود شش شب در تالار بزرگ کشور برنامه خواهد داشت.اين کنسرت از هشت مرداد شروع مي شود و تا 15 اين ماه ادامه دارد. هر دو شب در ميان گروه يک شب استراحت مي کند و در تاريخ هاي 8 و 9 مرداد، 11 و 12 مرداد و 14 و 15 مرداد به روي صحنه مي رود. «براي استاد سخن، سعدي» نام اين کنسرت است که شامل اجراي قطعاتي در ماهور ساخته محمدرضا شجريان، مجيد درخشاني و سعيد فرج پوري و برنامه اي در مقام افشاري است که به اجراي ساخته هاي فرج پوري اختصاص دارد. برنامه اين کنسرت مشابه برنامه کنسرت هاي اروپا است.

 فروش اينترنتي بليت ها

کنسرت هاي شجريان هميشه حاشيه فراوان دارد و اين حاشيه ها درست از زمان خريد بليت شروع به شکل گرفتن مي کنند.دو سال پيش حميدرضا نوربخش مدير برنامه هاي شجريان در جلسه مطبوعاتي اعلام کرد که تدابير ويژه اي براي جلوگيري از ايجاد بازار سياه به کار گرفته خواهد شد. فروش بليت هم به صورت اينترنتي و هم به صورت مراجعه خريداران بليت به چند مرکز مختلف بود اما همه اينها جلوي چند برابر شدن قيمت بليت ها را نگرفت و آخر سر خيلي ها از ديدن کنسرت بي نصيب ماندند.در جلسه مطبوعاتي که با حضور همايون شجريان، مديران سايت دل آواز و فروش بليت و در غياب محمدرضا شجريان که براي شرکت در مراسم ترحيم مادرش در مشهد به سر مي برد، تشکيل شد، نوربخش دوباره حرف هاي دو سال پيش را براي جلوگيري از تشکيل بازار سياه تکرار کرد. امسال تدبير عوامل اجراي کنسرت براي جلوگيري از به وجود آمدن حاشيه هاي قبل از اجرا، فروش اينترنتي بليت ها از ساعت 10 صبح روز دوشنبه اول مرداد از طريق سايت دل آواز با آدرس www.delawaz.com است. ثبت مشخصات متقاضيان در اين سايت از امروز شروع مي شود و سقف خريد سه بليت براي هر کاربر در نظر گرفته شده است. قرار است روز تحويل بليت به خريداران نيز تا روزهاي آينده اعلام شود.

 چهار قيمت مختلف

قيمت بليت از 10 هزار تومان شروع مي شود و با توجه به مکان صندلي ها تا 15 ، 20 ، 25 و 30 هزار تومان افزايش پيدا مي کند. مردم مي توانند با خريد کارت هاي الکترونيک اعتباري بانک سامان و با وارد کردن کد کارت، براي خريد اينترنتي اقدام کنند و کارت هاي بانک اقتصاد نوين، ملت و کشاورزي هم قابل استفاده هستند.همايون شجريان ديروز به خبرنگاراني که در شرکت دل آواز جمع شده بودند، گفت؛ «ما قبول داريم که هيچ کدام از اين راه ها چه فروش در گيشه و چه از طريق اينترنت بي نقص نيست اما راهي را برگزيديم که کمترين نقص را دارد.»

 انتشار آلبوم گروه آوا

قرار است همزمان با کنسرت آلبوم گروه آوا که شامل قطعات بخش دوم کنسرت در مقام افشاري است، منتشر شود و به بازار بيايد.همايون شجريان گفت؛ «انتشار همزمان اين اثر با کنسرت هيچ تاثيري در ميزان مخاطبان اين اجرا نخواهد داشت، ضمن اينکه بعد از هر برنامه که اجرا مي شود، خيلي از مردم به دنبال سي دي آن هستند.»

بعد از اينکه شجريان، عليزاده و کلهر در نوآوري به بن بست رسيدند و از هم فاصله گرفتند، «آوا» که بعضي از اعضاي آن در دهه هفتاد از هم جدا شده بودند زمستان سال گذشته دوباره دور هم جمع شدند و معلوم نيست که چقدر پتانسيل در کنار هم ماندن را داشته باشند.</sup>

^{رييس جمهور سابق کشورمان در پيامي درگذشت والده‌ي استاد محمدرضا شجريان را تسليت گفت.
متن کامل اين پيام بدين شرح است:
"بسم الله الرحمن الرحيم"
هنرمند والاگهر جناب استاد محمدرضا شجريان
لطف پروردگار تسلي بخش دل زيبائي‌شناسي باد، که اينک در ماتم سنگين از دست دادن مادر مهربان داغدار است.
تسليت مرا در اين مصيبت بپذيريد؛ خداوند منان روان پاک آن بانوي بزرگوار را در بهشت برين خود جاي دهد و به‌بازماندگان ارجمندش شکيبايي و پاداش نيکو عنايت فرمايد و بر عمر توام با شادکامي و بهروزي شما بیافزايد.
ايام عزت مستدام
سيد محمد خاتمي}

^{هنگامي كه نوه حسام الدين‌چلبي، بانو اسين چلبي، از استاد شجريان خواست تا نواي سحرانگيزش را سر دهد، شجريان به جايگاه رفت و گفت كه بدون ساز خواهد خواند.
استاد محمد رضا شجريان كه عصر سه شنبه 5 تير براي حضور در اختتاميه همايش عبدالباقي گولپينارلي و شنيدن آواز شاگرد نامي‌اش علي جهاندار به تالار علامه اميني دانشگاه تهران رفته بود [محمد رضا شجريان در همايش عبدالباقي گولپينارلي] به اجراي قطعاتي آوازي با اشعاري از مولانا پرداخت.
وي ساعت 5 عصر به تالار علامه اميني آمد و با تشويق حاضران روبرو شد. پس از اجراي علي جهاندار با تمبك محبي و سه تار ميرجلالي، نوبت به سخنراني دكتر بهاء الدين خرمشاهي رسيد و پس از ان به پاس ترجمه‌هاي فراوان و خوب دكتر توفيق سبحاني از آثار زنده ياد گولپينارلي از وي دعوت شد تا لوح سپاس همايش را بگيرد كه در اين لحظه مجري برنامه از استاد شچريان هم دعوت كرد كه به صحنه بيايد.
وقتي لوح سپاس داده شد، بانو چلبي با بيان خاطره‌اي گفت: چند سال قبل آقاي شجريان در قونيه نواي سحرانگيزي كه مولانا از آن ياد مي‌كند را به گوش ما رساندند و چه خوب است كه خواهش مرا بپذيرند و اين بار نيز اين نوا و آواز را در اين سالن به سمع ما برسانند.
پس از اين سخنان بهروز رضوي، مجري برنامه و حاضران در همايش با تشويق فراوان از استاد خواستند كه به صحنه برود.
آقاي شجريان پيش از اجرا گفت كه به احترام آنكه برنامه قبلي با ساز اجرا شده است، برنامه را بدون ساز اجرا خواهد كرد و سپس يكي از اشعارمولانا را خواند.
گزارش همشهري آنلاين حاكيست كه حضور آقاي شجريان پيش بيني نشده بود، اما با توجه به سابقه اجراي برنامه‌هاي ناگهاني از سوي اين چهره نامي پيش بيني مي‌شد كه استاد در اين همايش به اجراي برنامه بپردازند.}

سه‌تار از سازهای مضرابی موسیقی ایرانی است. سه‌تار را معمولاً با مضراب نمی‌نوازند و با ناخن زخمه می‌زنند.

سه‌تار و انواع سازهای شبیه به‌آن مانند دوتار و تنبور و چگور در نواحی مرکزی آسیا و خاورمیانه رواج داشته است. به نظر می‌رسد که سه‌تار از قرن چهارم رواج داشته است.

سه‌تار در گذشته سه سیم (تار) داشته و اکنون چهار سیم دارد. بنابر گفته ابوالحسن صبا، سیم چهارم را درویشی به نام مشتاق علیشاه به سه‌تار اضافه کرده است. جنس کاسه سه‌تار از چوب درخت توت و دسته آن از چوب گردو است.

از سه‌تار نوازان معروف از درویش خان، میرزا عبدالله، ابوالحسن صبا، روح‌الله خالقی، عبادی، محمدرضا لطفی، جلال ذوالفنون و حسین علیزاده نام برد.

برخی از جمله عده‌ای از عرفا به آن «اوتار» نیز می‌گویند.

در گدشته براي از بين بردن اين ساز زيبا و دل نواز آن را چوب سگ زني ناميدند. ولي با تلاش بزرگان اين ساز اين مهم به انجام نرسيد.

سه تار از دسته سازهای مضرابی و يکی از سازهای خانواده تنبور و از اصيل ترين از نظر سابقه تاريخی از قديمی ترين سازهای ايرانی است. ساختار اين ساز شباهت زيادی به تنبور و دوتار داشته، از دو قسمت کاسه صدادهی و دسته تشکيل شده است.

اين ساز از ابتدا همان طور که از نام آن بر مي آيد دارای سه سيم بوده است اما با گذشت زمان کسانی چون ابونصر فارابی، ابوعلی سينا، صفی الدين ارموی و از متأخران ابوالحسن خان صبا لزوم افزايش سيم چهارم به اين ساز را درک کرده و سه تارهای امروزی دارای چهار سيم هستند. چهارم سه تار به سيم مشتاق معروف است و به روايتی از ابوالحسن صبا اين سيم را اولين بار درويشی به نام مشتاق عليشاه به اين ساز اضافه کرده است. کاسه سه تار از نظر ساختاری همانند کاسه تنبور و عود است ولی اندازه آن کوچک‌تر و اغلب طول قسمت کاسه ساز بين ۲۰ تا ۲۵ سانتيمتر مي باشد. در در قسمت انتهایی کاسه ساز ابزاری چوبين برای نگهداری سيم های ساز وجود دارد که عموماً سيم گير خوانده ميشود. سيم از يک طرف به سيم گير در انتهای کاسه و از طرف ديگر به گوشی های کوک شونده در انتهای دسته ساز بسته مي شوند.

کاسه سه تار را معمولاً از چوب توت ساخته مي شود ممکن است بر روی دسته ساز که عمدتاً از چوب گردو تراشيده ميشود و در معرض ساييدگی است از قطعات استخوان شتر يا به ندرت از عاج فيل استفاده گردد که با اين کار دسته ساز نمايي شبيه به دسته ساز تار پيدا ميکند.

سه تار دارای صدایي مخملين و ظريف بوده از آنجاييکه که با نوک ناخن انگشت سبابه دست راست نواخته مي شود، صدای ساز ارتباط مستقيمی با اعصاب و روان نوازنده پيدا مي کند و از اين رو سه تار را اغلب همدم اوقات تنهايي خوانده اند.

اغلب شنوندگان، ساز سه تار را دارای لحن و نوای غمگينی احساس مي کنند، اما نوازندگان معاصر موسيقی ايرانی در تلاش برای توسعه موسيقی مدرن و نوی ايران، اثار زيبايي آفريده اند که با حال و هوايي که تا دو دهه پيش از اين ساز تصور ميشد کاملاً متفاوت است. نوازندگان و آهنگ سازانی مانند حسين عليزاده، مسعود شعاری، جلال ذوالفنون با الهام از متقدمين چون ابوالحسن صبا، نورعلی برومند، سعيد هرمزی و ديگران، اثار باارزشی با ساز سه تار خلق کرده اند.

سيد خليل را اولين بار در كارگاه ساخت ساز محقري در كرمانشاه ديدم، جواني پرشور، آرام و متفكر كه براي اولين بار دست به ابداع زده بود و كاسه هاي تنبور را به صورت تكه اي و قالب گيري، مي ساخت، او آن قدر به كار خود اطمينان داشت كه مهر «شيدا» را بر آنها نقش مي زد. يكي از آن تنبورها به دست دوستي عزيز رسيد، دوستي از همان جا آغاز شد، او متولد سال 1336 بود و هنوز به دانشگاه راه نيافته بود، استادانه ساز مي زد ولي همواره خود را شاگرد مي دانست از نوجواني اش به تشويق مادر تنبور نوازي را آغاز كرده بود و در طول زمان در محضر پيران جم خانه همچون سيد نادر طاهري، سيد امرالله شاه ابراهيمي، عابدين خادمي و درويش امير حياتي به درك مقام پرداخته بود و آوازهاي كهن كردي را نزد حاج محمود سروش و ميرزا حسين خادمي و مرحوم سيد امرالله تلمذ كرده بود، جواني كه مي دانست گنج عظيمي از نغمه هاي كهن ايراني در موسيقي كردي نهفته است پس از آن كه از راه تجربه علوم لازم را فرا گرفت به دانشگاه روي آورد تا با علوم جديد به اعتلاي بهتري در هنر موسيقي منطقه خود برسد، گرچه كه حضورش به عنوان تكنواز چيره دست در كناره گروه استاد كيخسرو پور ناظري و بعد سرپرستي گرفتن در گروه تنبور نوازان باباطاهر، كنسرت هاي موفق منطقه اي و آهنگسازي هايي كه گاه گداري انجام ميداد قدرت دركي او را از موسيقي منطقه و همين طور به روز درآوردن پاره اي از ملودي هاي منطقه اي براي جذب نسل جوان، به خوبي نشان مي داد.

به دانشگاه هنر كه راه يافت ارتباط خوب و سامان يافته اي با استادان موسيقي كشور پيدا نمود و در راه پژوهش كه همواره از نظرش دور نبود، از استاداني چون مرحوم محمد تقي مسعوديه و محمدرضا درويشي بهره برد، روزي به ديدار استاد مرحوم مسعوديه رفتم، پيش از آن جلسه ايشان مقاله جامع و مختصري درباره يارسان طلب كرده بود، تا مرا ديد گفت: «اين جوان اطلاعات خوبي به من درباره ساز تنبور داده، اگر اين باشد كه خوب مي شد به دنبال موسيقي كردي و تنبور رفت.

سيد خليل بعدها آن اطلاعات مختصر را جامع كرد و به عنوان پايان نامه تحصيلي اش آن را ارايه كرد كه بعدها كتابي شد با عنوان: تنبور از ديرباز تاكنون، در همين تلاش موفق اوليه علمي اش سعي كرد تا براي نخستين بار مقام هاي مهم تنبور نوازان كرمانشاه را آوانويسي كرده و به نت در آورد، گرچه اين اثر ايشان خالي از اشكال نيست اما تاكنون پر بار ترين كتاب درباره ساز تنبور در ايران است و اطلاعات مفيدي در آن گردآمده است.

پس از آن در پي تنظيم تقويم كردي برآمد كه آن را نيز كامل كرد و به دليل آن كه ديگر بر اثر مشغله هاي مختلف ارتباط ديرگاه ما قطع شد ندانستم كه آن را چه كرد.

او علاوه بر خوانندگي و تنبور نوازي سه تار هم مي نواخت و دستي چيره بر آن داشت. سال 1376 بود كه به جشنواره موسيقي حماسي آمد و زير بغل استاد و پيرمرادش درويش امير حياتي را گرفت و او را به صحنه تالار انديشه آورد تا هنرش را عرضه بدارد و خودش نيز در بخشي از برنامه مقام هاي سوار سوار،سماع رقم چهارم، جلوشاهي، سوار سوار، و خان اميري را اجرا كرد و زيبايي كارش در آن بود كه ماهور ايلامي و عالي مكان هي، را براي اولين بار عرضه نمود كه هنر اجرايش مورد تشويق تماشاگران قرار گرفت.

طرح غزل هايش بغضي كهنه داشت، با تنبورش فرياد مي كرد، شعري مي خواند كه تنگ نفس پنجره ها را از بين ببرد، رندي كه عشق را از فرهاد آموخته بود و خود را قرباني غزل هاي شيرين بيستون كرد، حريف لشگر ماتم بود و با هويت شادي و بهجت آشنا، او از آن دست آدمياني بود كه شناسنامه شان در ذهن جامعه مترنم است.

فرصت كه مي يافت سنگي مي زد تا قفل كهنه گي را بشكند، و آن قدر با زخمه اش بر زخم دلش زد تا چاره التيام را فهميد، من نمي دانم چه كسي حاضر شد با چشماني باز بر مرگ مردي بنگرد كه با هر پنجه اش عطر انتظار مي پاشيد و با هر نغمه اش راز مينوي را تفسير مي كرد؟

ولي اين را باور كردم كه سيد خليل در وادي خاموش آرام ننشسته و باز نغمه اي تازه مي سرايد، تا بسرايندش، روحش قرين عافيت باد و بر خانواده اش و يارانش درد فراق هموار باشد.

ديرگاهي است كه اين جا سبدي از نغمه كنج تنبور پر از آتش تو، تبعيد است.

كسي از فاصله قرن به ما مي گويد: نه اين آتش نيست، خنده خورشيد است.

دومين ويژگي سرود اي ايران در بافت و ساختار شعر آن است به گونه اي که تمامي گروه هاي سني ، از کودک تا بزرگسال مي توانند آن را اجرا کنند. همين ويژگي سبب شده تا اين سرود در تمامي مراکز آموزشي و حتي کودکستان ها قابليت اجرا داشته باشد.

سرگذشت تنی چند از سه تار نوزان

عبدالله دادور:

محفل انس و مجلس بزم پدر باعث شد تا از كودكي به نواي سه تار ميرزا عبدالله و ديگر استادان زمان گوش فرا دهد و از سن هفده سالگي به محضر درويش خان بشتابد. مدتي نيز از محضر "دكتر منتظم الحكما" ، بهترين شاگرد ميرزا عبدالله نيز بهره برد.

با اينكه مشاغل ديگر باعث شد تا وي به عنوان يك موزيسين حرفه اي كار و فعاليت نكند ، اما استعداد و علاقه ، پشت كار و ديدن استادان زمان باعث شد تا در زمره سه تار نوازان ممتاز محافل خاص موسيقي و به عنوان يكي از بهترين شاگردان درويش خان به شمار آيد.

ويژگي هاي نوازندگي:

صداي سه تار وي بسيار اصيل و با صدا دهي عالي و شاخص به گوش مي رسد.

قطعه چهار مضراب شور درويش خان از زمره قطعات مورد علاقه دادور بود و با اصرار و خواهش استادان جوان اين قطعه در منزل حاج آقا محمد ايراني ضبط و به يادگار باقي ماند. 

يوسف فروتن:

در سال 1270 در تهران متولد شد. از شاگردان تار آقا حسينقلي و درويش خان بود و به نوازندگي ويلن و پيانو آشنايي داشت. با آنكه از چگونگي دوره آموزش سه تار وي اطلاعي در دست نيست ، اما از آنجا كه به عنوان " دايرة المعارف ضربي " مشهور بود و تصنيف ها و پيش درآمد هاي ساخته قدما و حتي معاصران را از حفظ داشت ، قطعا زمان زيادي را نزد استادان مختلف به تحصيل مشغول بوده و از طرز به صدا در آوردن سه تار و تسلط به تزئينات و امكانات صوتي سه تار ، به نظر مي رسد كه از آموزش سه تار درويش خان بهره برده است.

استاد فروتن غير از چند برنامه آن هم با حضور استادان ممتاز  وقت ، وبه منظور كمك به آوارگان و سيل زدگان و به طور كلي جز براي امور خيريه ساز نزد و بروي سن حاضر نشد و پس از سالها براي شناساندن هر چه بيشتر موسيقي ايراني در حافظيه شيراز قطعاتي را با سه تار در دستگاه ماهور اجرا كرد.

ويژگي هاي نوازندگي:

چپ هاي پر قدرت ، ارائه موسيقي پر شور و پر افت و خيز ، استفاده از جمله ها و تحرير هاي رديف در آواز و ريز هاي با تسلسل ِ يكنواخت و شمرده در ساز وي شنيده مي شود.

فروتن از جمله چند نوازده ممتاز سه تار در قرن اخير به شمار مي رود و شاگردان برجسته اي را در دوره فعاليت در مركز حفظ و اشاعه موسيقي پرورش داده است.

استاد فروتن در سال 1357 دار فاني را وداع گفت. يادش گرامي باد.

سعيد هرمزي:

درويشي بي ريا ، افتاده و به دور از من و ما ، تصويري بود كه پس از ديدن وي در ذهن بيننده نقش مي بست. او كه در عنوان جواني به فراگيري تار نزد يكي از شاگردان ممتاز درويش خان پرداخته بود ، سپس به محضر درويش و بعد مرتضي ني داوود راه يافت. در ميان سالي و در اثر بيماري سختي كه وي را از نواختن تار باز مي داشت ، به نوازندگي سه تار رو كرد و به قول خودش ناخن زدن را از برادرش كه او نيز موسيقي را به صورت آكادميك و در محضر قدما اموزش ديده بود فرا گرفت.

استاد هرمزي از سال 1350 به درخواست دكتر داريوش صفوت در سازمان حفظ و اشائه موسيقي مشغول به تدريس شد و در طي همين مدت رديف هاي مختلفي با سه تار استاد در مركز حفظ و اشاعه موسيقي ضبط شد و هم اكنون در آرشيو مركز محفوظ مي باشد.

ويژگي هاي نوازندگي:

قدرت وي در ارائه مطالب موسيقي با زيبايي و نهايت ذوق و در عين حال آميخته با جمله هاي رديف و شور ، سرخوشي ، طراوت و سرزندگي در سه تارش به گوش مي رسد. استاد هرمزي ناخني بسيار ظريف داشت و در اجراي تزئينات دست چپ ، ويبره و كنده كاري ها نهايت ذوق را داشت. هرمزي از جمله سه تار نوازان ممتاز معاصر به شمار مي آيد .

ماهور ، دستگاه مورد علاقه وي بود آن را به زيبايي هر چه تمام تر اجرا مي كرد.

استاد هرمزي در سال 1355 يعني زماني كه قريب به هشتاد سال از عمرش مي گذشت بدرود حيات گفت. يادش گرامي

ابوالحسن صبا:

در سال 1281 در خانواده اي هنر دوست ديده به جهان گشود. صبا از كودكي به فراگيري بيشتر ساز هاي ايراني نزد بهترين استادان زمان همت گماشت و به گفته خود از خرمن چهل استاد مسلم موسيقي ايراني خوشه چيد.

پدرش كمال السلطنه خود دستي در نواختن سه تار داشت. وي ابتدا در كودكي نزد پدرش به فراگيري سه تار پرداخت و سپس نواختن تنبك را نزد ربابه خانم، نديمه عمه اش شروع كرد و چندي بعد نزد حاجي خان ، نوازنده مشهور تنبك در آن زمان تكميل نمود. صبا اصول نواختن سه تار را در مدت 5 سال از آقا ميرزا عبداله و سپس نزد غلامحسين خان درويش آموخت و پيش از آشنايي با ويلن نزد حسين خان اسماعيل زاده به فراگيري كمانچه همت گماشت و ويولن را نزد حسين خان هنگ آفرين آموخت و در سال 1302 به كلاس كلنل وزيري در مدرسه عالي موسيقي رفت.

صبا علاوه بر اين ساز ها با نواختن سنتور نيز آشنايي كامل داشت و آنرا در محضر علي اكبر شاهي آموخته بود و بعد ها با همكاري حبيب سُماعي جان تازه اي به اين ساز بخشيدند.

در مورد زندگي هنري استاد صبا مقاله ها و كتاب هاي گوناگوني نوشته شده است ، اما در مورد سه تار نوازي وي شايد بتوان در يك جمله وي را چكيده موسيقي قديم ايران ناميد و محصول قرن ها ذوق نسل هاي متوالي موسيقي دانان ايراني را به معناي دقيق كلمه در سه تار وي شنيد.

سه تار استاد صبا چه از نظر ارائه ي مطلب موسيقي با تكيه دقيق بر رديف (در عين بداهه نوازي) و چه از نظر اصالت در تكنيك اجرايي سه تار و ايجاد صداي اصيل و صدا دهي درست ، در غايت كمال و حد اعلاست. در واقع ساز صبا سنگ محكي براي سنجش و مقايسه ديگر سبك ها و شيوه هاي سه تار نوازي به شمار مي رود.

با دقت و شنيدن مكرر نواخته هاي استاد صبا ، به رغم كيفيت ضعيفِ ضبط خانگي ، بسياري از رموز تكنيكي و چگونگي اجراي موسيقي ايراني با اين ساز براي هنرجويان بيش ازپيش آشكار مي شود.

در شيوه نوازندگي استاد صبا تنوع و حالت مضراب نقش عمده اي در ارائه موسيقي به نسبت توانايي هاي دست چپ دارد و تمامي دقيق و ظرايف اجرايي سه تار از قبيل صداي خوش مضراب ، اِكول صحيح دست گرفتن و نواختن ساز ، استفاده از تمامي امكانات صوتي ساز ، سرعت طبيعي و لازم دست چپ و ويبره هاي ظريف و متناسب با جمله ، به دقت رعايت مي شود. اما شايد شاخص ترين ويژگي سه تار استاد صبا ريز هاي پيوسته ، كم سرعت و متين با صدايي پر مغر و پر است كه در تركيب جمله هاي ديگر موسيقي پيوستگي خاصي دارد و صداي ريز در متن موسيقي با جلوه اي خاص به گوش مي رسد و حالت افت و خيز و مقطعي در آن نيست.

به رغم نگارش كتاب ها و متد آموزشي براي سه تار توسط وي ، عمر كوتاهش فرصت بهره وري از خرمن دانش و ذوق سرشار او را براي شاگردانش فراهم نساخت.

استاد صبا از بيماري قلبي هميشه رنج مي برد و همين بيماري عاقب در شب جمعه 29 آذر ماه سال 1336 باعث فوت آن مرد چند بعدي موسيقي ايراني گرديد.

ارسلان درگاهي:

وي در 15 سالگي به كلاس تار درويش خان رفت و پس از آن نزد مرتضي ني داوود به تحصيل موسيقي ادامه داد. با آنكه از تار وي چندين صفحه همراه با آواز قمرالملوك وزيري ضبط شده است اما در سنين پس از جواني تار را كنار گذاشت و به سه تار علاقه مند شد. از آنجا كه وي تحصيل نوازندگي سه تار را نزد هيچ يك از استادان زمان ادامه نداد ، خود را هيچ گاه نوازنده حرفه اي سه تار نمي دانست و ارائه ذوق خود را منحصر به مجالس دوستانه و محافل انس مي نمود.

به نظر مي رسد كه وي به خاطر تحصيل موسيقي با تار ، به نوعي از سه تار علاقه دارد كه در محل خرك آن دايره اي بزرگ به قطر 7 تا 10 سانتي متر قرار دارد و خرك سه تار بر روي پوستي كه به روي اين دايره كشيده شده ، قرار گرفته است. اين سه تار كه سه تار پوستي ناميده مي شود، به خاطر صداي دوگانه خود در حال حاضر كمتر مورد پسند قرار مي گيرد.

در سه تار نوازي ارسلان خان درگاهي ، عناصري از موسيقي رديفي مشاهده مي شود و سرعت و زمانبندي موسيقي قديم به همراهي ذوق و سليقه شخصي اش در ارائه مطلب شنيده مي شود ، اما سرعت و حالت مضراب و پايه هاي چهار مضراب ، به تكنيك تار نوازي نزديك است.

ابوالحسن مشير معظم افشار:

او از جله نوازندگاني است كه عشق به هنر موسيقي را وسيله شهرت شناخت نساخت و به همين دليل منابع اندكي در مورد زندگي وي در دست است. با اينكه از وي به عنوان شاگرد سه تار درويش خان و ابوالحسن صبا نام برده مي شود ، اما از چگونگي و مدت تحصيل موسيقي وي اطلاعي در دست نيست.

حالت اجراي موسيقي زنده و اثر گذاري ِ ديدن ِ نوازنده حين اجرا به صورت زنده ، فرق بسياري با موسيقي ضبط شده دارد و نوازنده براي اجراي هر روش بايد كار و تمرين بخصوصي انجام داده باشد تا تخصص لازم را بدست آورد . در نتيجه دين و لذت بردن از ساز اكثر قدما و از جمله مشير معظم ، مقدم بر شنيدن آثار ضبطي آنان است.

سه تار نوازي وي، نزديكي زيادي به سه تار نوازي قديم دارد. همراه بودن صداي واخوان در زمان اجراي ملودي ، شروع با قدرت و با صلابت جمله ها ، چپ و راست شمرده ، و مهمتر از همه صدا و صدادهي اصيل سه تار در ساز او به گوش مي رسد.

                                                                                                               

در آمدی بر سبک های نی نوازی در دوره معاصر:
            
امروزه و در دوره ای که ما زندگی میکنیم از میان سازها و نوازنده ها میتوان گفت که فقط ساز پر رمز و راز نی است که توانسته علارغم وجود همه مشکلات و نارسایی ها به راه خود در جهت انتقال  این امانت به ایندگان این موسیقی اصیل ادامه دهد. هم اینک در کشور و خارج از کشور اساتید بسیار ارزنده ای در رشته نی نوازی وجود دارند که اتفاقا اثرات ماندگاری را نیز خلق کرده اند.و در این میان یک استاد ارشد وجود دارد که جامعه موسیقی باید خواسته یا نا خواسته و پنهان یا پیدا  در مقابل زحمات ایشان سر تعظیم فرود اورند کسی که به تنهایی بار انتقال این هنر را از نسلی دور به نسل حاضر را به دوش کشیده است کسی که این امانت را از سینه استاد خویش گرفته و به رسم امانت ان را به نسل بعد از خود انتقال داده است و او کسی نیست جز استاد مسلم نی ایران مولانا حسن کسایی.در این قسمت تلاش وبلاگ ماهوریان بر ان است تا اجمالا به معرفی اساتید معاصر نی بپردازد.
عنقریب است که از ما اثری باقی نیست                                   

 شیشه بشکسته و می ریخته و ساقی نیست

استاد ارشد حسن کسایی:

 به راستی اگر استاد جلیل شهناز را خداوندگار تار می نامند , استاد سید حسن کسایی نابغه نی نوازی ایران را باید خداوندگار نی نامید. استاد حسن کسایی در 20 مهر 1307 در خاندان تاجر پیشه کسایی زاده شد.
پدرش سید جواد از افراد متمکن اصفهان بود و با موسیقی انس و الفتی داشت و با هنرمندان ان زمان اصفهان رفت و امد و حشر و نشری عمیق داشت از جمله : سید حسین طاهر زاده, استاد تاج اصفهانی,اکبر خان نوروزی,غلام حسین سارنج, و خاندان بزرگ شهناز.از هنرمندانی بودند که با خانواده کسایی رفت و امد داشتند.
حسن کسایی به توصیه پدرش به محضر استاد مهدی نوایی راه یافت.لازم به ذکر است که نامدار ترین نی نواز ایران در ان زمان نایب اسد اله اصفهانی بودکه حسن کسایی نتوانست از محضر او سود ببرد و نزد شاگرد ایشان به نام مهدی نوایی تلمذ نمود مهدی نوایی نیز از تنها شاگردان نایب بود. وقتی حسین یاوری بهمحضر نایب رسید نایب که در دوران پیری بود یاوری را به شاگرد ارشد خود مهدی نوایی سپرد و بدین ترتیب و به قول خود استاد کسایی یاوری شاگرد دوران شباب و جوانی مهدی نوایی بود و حسن کسایی شاگرد دوران کهولت مهدی نوایی .
پس از فوت حسین یاوری  تنها حسن کسایی باقی ماند که باید بار سنگین مکتب موسیقی اصفهان  را به دوش میکشید. و  به ایندگان انتقال می داد. حسن کسایی پس از دوران کوتاهی که شاگرد مهدی نوایی بود توانست با قریحه بی نظیر خود تحولی عمیق در ساز نی و نی نوازی ایجاد کند و مانند تهرانی در تمپک و عبادی در سه تار نام خود را در تاریخ موسیقی ایران به ثبت رساند.استاد کسایی در همان دوران جوانی به رادیو راه یافت سپس در دوره ای در محضر استاد ابولحسن خان صبا حاضر شد و سالها کسب فیض نمود و به توصیه استاد صبابه عنوان  تکنواز نی در برنامه گلها به هنر نمایی پرداخت و سالها یکی از بهترین نوازندگان برنامه گلها بود.
همچنین ایشان با همکاری بزرگان مکتب اصفهان مرحوم تاج اصفهانی, استاد جلیل شهناز, که از هر دوی اینها با عنوان استاد خود یاد میکند اثار بی بدیلی را خلق کرد .
استاد کسایی در ان دوران چنان به زیبایی دستگاه ها و ردیف های موسیقی را در ساز نی میگنجاند که همه موسیقیدانان وقت را به تشویق وا میداشت و در دادن جواب اوازها  جزء بهترین ها بود.
و بعد ها با عنوان استادی با شمع وجود خویش داشته هایش را به شاگردانش انتقال میداد.
      

  در عالم نی مشعلی افروخته ام                 با شمع وجود خویشتن سوخته ام
    پروانه ام و سوختن پروا   ,  نه                    این خود سوزی ز شمع اموخته ام
 
 

 ویژگی های نوازندگی استاد کسایی:

از ویژگی های نی نوازی استاد کسایی میتوان به صدای بی نظیر ساز او و سنوریته عالی اشاره کرد.همچنین می توان به اجرای استاکاتو ها و پاساژ های عالی که از شگرد های استاد است و واریاسیون های عالیو جمله بندی های موزون و گوش نواز و جواب اواز های بی بدیل در نیم پرده ها و ربع پرده ها اشاره کرد.
استاد کسایی اثار ماندگاری را خلق نموده است از جمله : البوم ازکران زنده رود در ۶ کاست, و البوم پس از سکوت در ۳ کاست , و اثر نی و عود از ایشان به نسل های اینده به یادگار مانده است.
استاد کسایی همچنین مهارت خاصی در سه تار نوازی دارد که ان را از خاندان شهناز و همچنین استاد کامل ابولحسن خان صبا به یادگار دارد. و مخصوصا تبحر ایشان در در اواز ها و تحریر های مکاتب مختلف به خصوص مکتب غنی اصفهان که نشان دهنده ارادت استاد کسایی به مرحوم سید عبدالرحیم اصفهانیو سید حسین طاهر زاده است.
استاد کسایی هم اینک دوران بازنشستگی و کهولت خود را در سرزمین محبوبش اصفهان میگذراند.  عمرش طولانی
  { هنرمند واقعی یک عاشق است و همه عمر به عشق

خود مشغول است با قناعت و تنگدستی تمام عمر در

زاویه می نشیند و به دور از جنجال زندگی میکند و در

عوالم دیگری سیر مینماید از جان شیرین میکاهد و بر

معرفت دیگران می افزاید} 

کارکردهای موسیقی
از نظر اجتماعی و مسائل جامعه شناسی موسیقی دارای کارکردهای فردی واجتماعی حساسی است زیرا هر احساسی در درون خود یک نوع خاص از اثرات موسیقی را دارد(ترس، غم، حسادت، غرور، شادی، خجالت و...) یعنی شدت وحدت هر حسی بوجود آورنده نوعی موسیقی یا ریتم وملودی است که عکس العمل هایی مانند تغییر در ارتعاش صدا وصوت،حرکات وعضلات، تغییر رنگ چهره زمان ترس وخشم، تپش قلب، گریه و ... که هر کدام یا ریشه بیولوژیکی دارند یا ریشه اجتماعی، که ساخت بیولوژیکی در پی تحریک سیستم اعصاب (سمپاتیک وپاراسمپاتیک ) رابطه محرک، پاسخ در کنترل وبروز احساسات وکنش ها و... ومسائل اجتماعی ، خواست ها ونیازهای انسان هاست.( لالایی مادر، ایجاد آرامش در کودک گریان)
افلاطون: روح انسان از راه موسیقی، تناسب و هماهنگی را یاد می گیرد (حتی استعداد پذیرایی عدالت) زیرا نظم به سهولت به اعماق روح راه پیدا می کند ودر حرکت وجنبش خود لطف وظرافت را همراه آورده و نفوس لطیف را ایجاد می کند.
موسیقی خلق را نرم و در نتیجه در سیاست اجتماع موثر است، یعنی از راه موسیقی می توان حتی نظام حکومتی را تغییرداد.
داروین: صداها در حیوانات در درجه اول به منظور خطاب ، جذب وتهییج جنس مخالف بوده ودر انسان ها نیز به هنگام بروز حسادت ، رقابت، پیروزی، وتمایلات و...
داروین نتیجه می گیرد که حالا می توانیم بفهمیم که چرا موسیقی ، رقص، آواز وشعر از هنرهای بسیار قدیمی هستند.
گارنی: موسیقی می تواند انواع احساس ها را در حالات مختلف در انسان بوجود آورد، و مایه آرامش روحی است.
هانسلیک: موسیقی بوجود آورنده وتحریک کننده احساسات است (مانند تریاک،
سیگار، مشروب و...) و یا برای فرار از احساساتی مورد استفاده قرار می گیرد. به طوری که این تهییج احساسات ازطریق موسیقی عموماً دارای اهمیت استیتیک ( زیبا شناسانه نیست.(significant  aesthetic)
موسیقی همچون هنرهای دیگر با احساس (حواس وخصلت های بشری) در ارتباط مستقیم است. هر چند مهمترین حس از حواس انسان برای درک موسیقی ، همان شنوایی است و از دیدگاه یک  اجرا کننده موسیقی ،حس بینایی نیز در کنار شنوایی نقش تقریباً یکسانی ایفا می کند(نت) در این میان قوای ذهنی نیز دائم به پردازش اطلاعات ( ورودی وخروجی) می پردازد، پس سه عامل بینایی ، شنوایی، ذهنی مهمترین اثر را در حاصل کار یک هنرمند موسیقی نواز دارد.
در این میان دیدن نت های موسیقی با شیوه صحیح به معنای ایجاد امکان وجود تصاویر، الگوهای گوناگون ریتم ووضعیت های متنوع اصوات آن (فواصل) در مغز و در نهایت سپردن آگاهانه آنها به محفوظات (حافظه) است.
تمرین ممارست در راه شناخت ریتم وفواصل موسیقایی وامکان اجرای فی البداهه این عوامل در کنار هم واختلاط آنها می تواند، در ذهن یک مجری خوب، به صورت بسیار مطلوبی جای بگیرد. بنابر این روش بداهه خوانی نت ها از طریق دیدن ، پردازش نت های دیده شده وشناخت آگاهانه ای که در ذهن مجری نسبت به قطعیت و اعتماد به ایده ها و پردازش اطلاعات پدید آمده، راه را برای درک شنوایی بهتر مهیا می کند.با این روال امکان فعالیت ذهنی (بداهه پردازی) مامرهون پشتکار به هنگام تمرینات از راه بینایی، درک بهتر شنوایی وتمرینات لازمه ذهنی است.  هنر برای بتهودن رب النواعی بود تا با آن رقت قلب وخشنودی هایش را ابراز دارد. تا آن با حمایت خود انجام دهد. پناهگاهی در هنگام  ناامیدهایش بود تنها عامل بازدارنده ی وی از قطع رشته ی حیاتش بوده است. تنها همدم و شریک تنهایی هایش (ناشی از ناشنوایی) و بزرگترین مفهوم هستی  وطبیعت برایش بود. هنر، زندگی پر از رنج وتعب بتهوون را شیرین وسرشار از شادی ها می کرد برای او موسیقی تنها جلوه آکنده از زیبایی های یک هنر نیست، بلکه جذبه ای به مانند مذهب است او خود را پیام آورو یک ناجی می دانست.
به راه خود به سوی بهشت هنر ادامه دهید، در آن جا بی هیچ عدالتی مواجه خواهید شد. بهترین شادی ها در آنجا در انتظار است، به پیش برو، هنر را بطور مجزا تجربه نکن بلکه سعی کن تا با قلبت در آن رسوخ کنی . (بتهوون)
شو پهناور: موسیقی همواره ارضای کامل آرزوهای ما را سبب می شود و قلب ما را نوازش وتسخیر می کند (البته هرگز آرامش کامل فکری نخواهیم داشت) یعنی نوعی آرام بخش و مسکن موقتی است.
حتی در شیر دهی پستانداران از جمله گاو وگوسفند فوق العاده موثر است در رشد گیاهان اثر بخشی قابل ملاحظه ای دارد ، و...
زیمل: موسیقی محصول روابط اجتماعی و عامل ارتباطی در حفظ وبرقراری روابط اجتماعی وساختار دادن به آن وهمچنین در تغییر ساختار موثر است. 
مولانا:
آن شنیدستی که عهد عمر               بود چنگی مطربی با کروفر
بلبل از آواز او بی خود شدی           یک طرب ز آواز خویش صد شدی
مجلس و مجمع دمش آراستی           وز نوای او قیامت خاستی
همچو اسرافیل که آوازش به فن        مردگان را جان در آرد در بدن
مطربی گزوی جهان شد پر طرب     رسته ز آوازش خیالات عجب
چون بر آمد روزگار و پیر شد         با از جانش از عجز پشه گیر شد
مدرسان موسیقی بر این باورند که فراگیری موسیقی اثر مثبتی در پیشرفت دانش آموزان دارد ، آنها معتقدند که شرکت در کلاس های موسیقی باعث پیشرفت در انضباط ، تیز هوشی ، عزت نفس ، مهارت های فکری ، مهارت های شنیداری و توانایی های سازنده افراد می شود . طبق تحقیقات انجام شده موسیقی اثرات تعلیم و تر بیتی فراوانی دارد و جنبه های آموزشی آن خیلی بیشتر از کلاس های فوق برنامه دیگر است .
در یک پژوهش با چهار گروه مصاحبه انجام شد . این گروه ها شامل :
1- والدینی که فرزندانشان در گروه های موسیقی شرکت نداشتند.
2- والدینی که فرزاندانشان از این گروه ها بیرون آمده بودند.
3- دانش آموزنی که درگروه های موسیقی نبودند.
4- دانش آموزانی که دیگر در گروه های موسیقی دیگر شرکت نداشتند.
در این مصاحبه هر چهار گروه اعلام کرده ند که شرکت در گروه های موسیقی باعث افزایش اعتماد به نفس ، عزت نفس و موفقیت می شود . شواهد دیگر این مطلب بیانگرآن است که موسیقی برای تمام افراد مفید است صدا و موسیقی روح را جلا می دهد و با شیوه ی بر خورد انسان با زندگی و دیگر موجودات زنده تاثیر مستقیم دارد ( رشد گیاهان – تولید عسل زنبوران).
پژوهش انجام شده نشان می دهد که دانش آموزان فعال در زمینه موسیقی بیشتر از سایردانش آموزان امتیازکسب می کنند و قادر به کسب صفات ومهارت های خوب هستند .
مدیر سابق بخش پذیرش دانشگاه استنفورد اعلام کرد : تمام تلاش ما جذب دانش آموزانی است که در سنفونی و ارکسترهای و گروه های کر و دسته جمعی فعالیت دارند . شرکت دانش آموزان در این گونه برنامه ها او فعالیت ها بیانگر توانایی آنهاست و نشان می دهد که قادرند وقت خود را برای یادگیری موارد دیگر تنظیم کنند ( اینترت ژوئیه 2002).
موسیقی تاثیر مثبتی در خواندن دارد به طوری که در تحقیقی در نیویورک، زمانی که موسیقی و هنر در برنامه درسی جای گرفت نمرات دانش آموزان به طور چشم گیری بهبود یافت. موسیقی باعث توانایی های فراگیران در خواندن، گوش دادن، حدس زدن، تربیت حافظه، به خاطر آوردن وتکنیک های تمرکز وسریع خوانی می شود(اینترنت ژوئیه 2002).
کوفلر، اذعان می دارد که با موسیقی می توان قوه درک وشناخت دانش آموزان (حتی ساختار فکری) را در درس خواندن افزایش داد. دانش آموزان آشنا به موسیقی نسبت به دانش آموزان دیگر در درس ریاضی نمرات بالاتری کسب می کنند. تحقیقاتی که در مدارس نیومکزیکو انجام شد، این نتیجه به دست آمد که دانش آموزان فعال درزمینه موسیقی نمرات بسیار بالاتری نسبت به دانش آموزان دیگر می گیرند. یک مدرس موسیقی :که موسیقی باعث می شود دانش آموزان فرمول های ریاضی را بسیار ساده تر بیاموزند.
طبق تحقیقی در بین مدرسان یک مرکز آموزشی  درایران مدرسین موفق در تدریس آنهایی بودند که در دوره جوانی و قبل از تدریس وحتی حین تدریس دستی در موسیقی داشتند یا به نوعی با آهنگ وریتم آشنایی داشتند.از جمله ، 2 تن قاری قرآن وحافظ قرآن ، نوازنده نی وپیانو وفلوت بودند (ایران1381).
نتایج مطالعات انجمن تحقیقاتی در نروژ، نشان داده است. دانش آموزانی که در محیط های مو سیقی قرار می گیرند به تمرکز بالایی دست می یابند ودر انجام فعالیت های خود به خصوص در آینده موفق ترند.(عده ای از معلمین و مدیران مراکز، پزشکان) همچنین موسیقی خود باوری ونگرش مثبت در فرد ایجاد می کند که این خود باوری حتی باعث تمرکز در یادگیری دروس دانشگاهی در بین دانشجویان می شود.( گروه تواشیح در ایران81)
از طریق ، اجرای فعالیت های گروهی در سطح دبیرستان ها، دانش آموزان یاد می گیرند که چگونه یکدیگر را حمایت کنند. واین مساله از اهمیت بالایی در ایجاد اعتماد به نفس برخوردار است.
طی پژوهش های مختلف ، می توان تاثیر موسیقی وکارکرد آن را چنین بیان کرد:
1- موسیقی نگرش مثبت در افراد ایجاد می کند.
2- فرد به یک درک مثبت از خود می رسد.
3- باعث تمایل به انجام کارها به طور دقیق ودرست می شود.
4- حس همکاری فرد را بالا می بردو باعث موفقیت در کارها و مشاغل می شود.
5-  باعث ایجاد همبستگی در فعالیت های از پیش طرح ریزی شده بالا می شود.
دکتر ویلسون استادیار دانشگاه اعصاب وروان در کالیفرنیا طی مطالعاتی به این نتیجه رسیده است که موسیقی باعث افزایش تمرکز وحافظه شده ودیدن وشنیدن را تقویت می کند.
در سال 1989 در انجمن مربیان موسیقی  کالیفرنیا، دکتر ویلسون اظهار داشت که افراد فعال در زمینه موسیقی در فعالیتهای فیزیکی خود پر تحرک تر ظاهر می شوند. تحقیقات وی نشان داده که این گونه افراد قادرند.سریع تر از افراد دیگر جایگاه خود را در اجتماع بیابند. وی هم چنین اظهار می دارد که موسیقی فعال شدن هر چه بیشتر نیم کره های مغز می شود.مطالعات وی از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا این تصور را به دنبال دارد که لازمه پیشرفت مغزی، فعالیت در زمینه های هنری است.
مطالعات دیگر نشان می دهد که فعالیت در زمینه موسیقی، ضریب هوشی را بالا می برد.
یک پژوهشگر در این زمینه می گوید: اگر فردی درباره موسیقی صحبت می کند، در واقع از سمت چپ مغز خود استفاده کرده است، ما زمانی که در زمینه فعالیت می کنیم (نواختن) از نیم کره راست خود،به اعتقاد او، موسیقی مستقل از هوش است. فرمی از شناخت که از طریق آن فرد می تواند به طور مستقیم تا درون خود ارتباط برقرار کند. وی همچنین می گوید، یک انسان کامل باید توانایی دسترسی به هر دو نیم کره مغز را به طور یکسان داشته باشد که این امکان تنها از طریق فعالیت های سازنده مانند موسیقی حاصل می شود. شرکت در موسیقی وگروه های جمعی باعث می شود، دو نیم کره مغز با یکدیگر برقرار سازند.(اینترنت 2002)
ترویج فرهنگ استفاده از هنر موسیقی نقش مهمی در پیشرفت دانش آموزان در سیستم آموزشی دارد.

ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی

جهان وهر چه دراوهست صورتند وتوجانی
که ميتوان آن را در همه دستگاه ها و همه گوشه ها اجرا کرد.نمونه های خوب کرشمه در ردیف استاد حاتم عسکری موجود است